• peguam-syarie-saman-mahkamah-syariah

    SAMAN PENGHUTANG PENGHAKIMAN, SATU PERMOHONAN YANG DAPAT MEMBANTU PIHAK TERANIAYA?

    SAMAN DIANIAYA – Luluh perasaan Rozy (bukan nama sebenar) apabila bekas suaminya, Rahim (bukan nama sebenar) tidak mematuhi perintah Mahkamah untuk menyediakan nafkah iddah kepadanya berjumlah RM300.00 sebulan dan nafkah anak berjumlah RM1000.00 kepada 4 orang anaknya. Perintah Mahkamah yang diterima olehnya 5 tahun lepas hanya dipandang sepi tanpa perasaan. Telah banyak usaha yang telah dilakukan untuk meminta nafkah dengan Rahim sepanjang tempoh 5 tahun tersebut namun Rahim seolah-olah cuba mengelakkan diri daripada menjalankan tanggungjawabnya sebagaimana diperintahkan dengan alasan bahawa beliau telah bankrap dan tiada liabiliti untuk dikenakan tindakan daripada Mahkamah.

    Rozy yang hanya berkerja sebagai kerani disebuah syarikat swasta menanggung beban dalam menampung keempat-empat anaknya yang masih berada dibangku persekolahan. Rozy menjadi buntu dan tidak tahu hendak berbuat apa. Ramai rakan-rakan telah menasihati Rozy untuk membawa perkara tersebut di Mahkamah. Sewaktu berada di Mahkamah, Rozy terjumpa dengan seorang Peguam Syarie lalu meminta nasihat daripada Peguam tersebut berkenaan dengan masalah beliau.

    Berdasarkan penerangan Peguam Syarie tersebut, Rozy mempunyai hak untuk memulakan satu permohonan iaitu Saman Penghutang Penghakiman (SPP) terhadap bekas suaminya, Rahim meskipun beliau bankrap kerana isu bankrap tersebut tidak ada kaitan dengan permohonan SSP tersebut kerana peruntukan seksyen 38(1)(a) Akta Kebankrapan 1967 adalah terpakai di dalam kes kebankrapan di Mahkamah Sivil sahaja. Malah, Peguam Syarie tersebut menjelaskan juga bahawa bahawa Mahkamah Syariah tidak terikat dengan Akta Kebankrapan 1967 yang menghalang Pemiutang Penghakiman untuk meneruskan tuntutan ke atas Penghutang Penghakiman lebih-lebih lagi Bidangkuasa Mahkamah Syariah ini lebih kepada hal-hal matriomonal, dan bagi masalah yang dihadapi Rozy ini ini adalah isu berkaitan nafkah iddah beliau dan nafkah anak-anak tersebut.

    Maka, berdasarkan penerangan Peguam Syarie tersebut Rozy mempunyai hak untuk memfailkan Saman Penghutang Penghakiman (SPP) yang dimulakan dengan Notis Permohonan.

    Selanjutnya, Peguam Syarie tersebut menjelaskan bagaimana prosiding bagi permohonan Saman Penghutang Penghakiman (SPP) tersebut yang mana ianya boleh dipohon apabila telah ada satu perintah mengenai apa-apa perkara yang melibatkan wang seperti nafkah diri, nafkah anak, nafkah ‘iddah, mutaah dan sebagainya, di mana satu pihak (penghutang penghakiman telah gagal membayarnya.)

    Melalui penerangan Peguam Syarie tersebut, Rozy juga faham bahawa beliau sebagai pemiutang penghakiman hendaklah membuat permohonan bagi meminta kehadiran Penghutang Penghakiman (creditor) hadir ke Mahkamah setelah adanya satu perintah Mahkamah.

    Setelah permohonan difailkan ke Mahkamah, Mahkamah yang menerima permohonan tersebut hendaklah mengeluarkan suatu Saman Penghutang Penghakiman dan Saman tersebut hendaklah disampaikan sebelum tujuh hari sebelum kes tersebut didengar.

    Kemudiannya, pada hari sebutan nanti, Mahkamah boleh memeriksa Penghutang Penghakiman dari segi kemampuannya membayar atau apa-apa cara bagi penyelesaian hutang penghakiman tersebut dan mendengar keterangan saksi-saksi lain jika ada dengan iqrar.

    Sekiranya Mahkamah berpuashati, Mahkamah boleh memerintahkan penghutang penghakiman terus membayar hutang penghakiman itu sama ada secara sekaligus dengan serta merta, atau dengan tempoh yang ditetapkan oleh Mahkamah, atau dengan membayar secara ansuran dalam satu tempoh yang ditetapkan oleh Mahkamah.

    Tapi bagaimana pula, sekiranya Penghutang Penghakiman tersebut enggan hadir? Persoalan Rozy kepada Peguam Syarie tersebut.

    Peguam Syarie tersebut menjelaskan bahawa sekiranya Penghutang Penghakiman tidak hadir atau enggan hadir walaupun telah berulang kali Mahkamah panggil, maka Mahkamah boleh mengeluarkan waran tangkap dan mengarahkan Penghutang Penghakiman hadir ke hadapan Mahkamah untuk diperiksa dan Mahkamah boleh mengeluarkan Perintah seperti yang disebut tadi setelah pemeriksaan dibuat terhadap Penghutang Penghakiman.

    Bagaimana pula, sekiranya Perintah telah dikeluarkan namun Penghutang Penghakiman masih gagal untuk membuat pembayaran? Kerisauan Rozy terserlah apabila menanyakan soalan tersebut terhadap Peguam Syarie tersebut memandangkan perangai Rahim yang cukup Rozy kenali.

    Peguam Syarie tersebut dengan tenang menerangkan bahawa sekirang Penghutang Penghakiman masih gagal membayar seperti yang diperintahkan, Pemiutang Penghakiman hendaklah meminta Penghutang Penghakiman untuk hadir sekali lagi ke Mahkamah melalui satu notis penghakiman bagi menunjukkan sebab mengapa dia tidak patut dikomitkan ke penjara kerana keingkaran terhadap perintah yang dikeluarkan tersebut. Permohonan untuk mendapat notis penghakiman hendaklah difailkan di Mahkamah dan Mahkamah yang menerima permohonan tersebut hendaklah mengeluarkan suatu notis penghakiman dan diserahkan kepada Penghutang Penghakiman sebelum tujuh hari daripada tarikh yang ditetapkan bagi pendengaran kes tersebut.

    Oleh itu, pada tarikh kes tersebut didengar, Mahkamah hendaklah meminta Penghutang Penghakiman memberikan alasan bagi menjawab tunjuk sebab mengapa beliau tidak boleh dikomitkan ke penjara kerana gagal mematuhi peraturan yang telah dikeluarkan iaitu Perintah Saman Penghutang Penghakiman.

    Jika Mahkamah tidak berpuashati dengan alasan Penghutang Penghakiman tersebut, Mahkamah boleh memerintahkan Penghutang Penghakiman tersebut dikomitkan ke penjara bagi tempoh tidak melebihi tiga puluh (30) hari jika Mahkamah memikirkannya adil untuk memberi pengajaran seseorang untuk lebih bertanggungjawab serta mematuhi perintah yang dikeluarkan oleh Mahkamah.

    Setelah mendengar penjelasan yang panjang lebar daripada Peguam Syarie tersebut, barulah Rozy sedar bahawa dia masih mempunyai hak untuk menuntut di Mahkamah berdasarkan Perintah yang telah dikeluarkan tersebut.

    Akhir sekali, Peguam Syarie tersebut menyatakan bahawa tiada halangan untuk Rozy memfailkan kes tersebut sendiri namun untuk memudahkan dan melancarkan perjalanan prosiding kes tersebut, lebih sesuai untuk melantik pihak yang lebih arif tentang prosidng dan tatacara di Mahkamah untuk membantu beliau di dalam kesnya. Namun disebabkan kesuntukkan waktu, Rozy hanya sempat mendapatkan nombor telefon peguam syarie tersebut untuk perbincangan yang seterusnya.

    Artikel dikeluarkan oleh Faiz Adnan & Associates.

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menghubungi Peguam Syarie Faiz Adnan atau ingin membuat temujanji, anda boleh menghubungi kami melalui email, Facebook atau terus menghubungi no telefon pejabat kami.

  • mahkamah_syariah_perbicaraan

    PROSEDUR PENYAMPAIAN SAMAN & KESAN KEPADA PERBICARAAN

    PENYAMPAIAN SAMAN & PERBICARAAN – Suatu kes di antara AAAA bin AAAA lwn BBBB binti BBBB, (Rayuan Mal No. 14500-001-002-2001 Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Kes ini tidak dilaporkan) iaitu tuntutan mengenai hadhanah anak dimana Hakim Bicara telah memutuskan hak lawatan diberikan kepada responden tanpa kehadiran perayu. Perayu telah berhujah bahawa penyampaian saman atau notis telah tidak dibuat dengan sempurna kerana Perayu tidak mengetahui tarikh perbicaraan dan tidak pula disampaikan kepada peguam perayu walaupun perayu telah melantik peguam Syarienya secara sah sepertimana yang diarahkan oleh Mahkamah sebelumnya. Mahkamah memutuskan keputusan Mahkamah Tinggi Syariah adalah tidak sah dan mengarahkan kes tersebut dibicara semula.

    Berdasarkan kepada kes di atas menunjukkan bahawa penyampaian apa-apa dokumen seperti notis kehadiran, saman atau permohonan hendaklah disampaikan dengan sempurna kepada pihak satu lagi sebelum sesuatu tindakan kepada prosiding seterusnya boleh diputuskan oleh Hakim Bicara.

     

    PENDAHULUAN

    Secara ringkasnya, terdapat dua cara yang perlu digunakan dalam memulakan tindakan prosiding mal di Mahkamah Syariah, iaitu:

    1. Saman di bawah sek.7 (1) Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003; dan
    2. Permohonan mengikut kaedah Am di bawah Sek.7 (2) Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Kemudian, sebaik sahaja saman disediakan dan difailkan ke Mahkamah dan pengindorsannya telah didrafkan dengan sewajarnya, langkah berikutnya ialah mendaftarkan kes atau tuntutan tersebut di Mahkamah dan diberi nombor kod pendaftaran mengikut klasifikasi kes-kes atau tuntutan yang dikehendaki Plaintif terhadap Defendan.

     

    Bagaimana Saman di sampaikan kepada pihak Defendan?

    Langkah berikutnya bersesuaian dengan tajuk utama di atas ialah Penyampaian Saman oleh Plaintif kepada Defendan atau Defendan-defendan. Penyampaian sesuatu saman boleh dibahagikan kepada dua keadaan, iaitu;

    1. Penyampaian saman dalam bidangkuasa; dan
    2. Penyampaian saman di luar bidangkuasa

     

    Apakah yang dimaksudkan oleh Penyampaian Dalam Bidang Kuasa dan Bagaimana Penyampaian tersebut dilakukan?

    Kaedah Am yang dipakai untuk menyampaikan proses penyampaian saman ialah  “Penyampaian Ke diri ” (personal service). Penyampaian Ke diri iaitu kepada diri Defendan yang  berada dalam bidang kuasa Mahkamah, yakni  berada dalam negeri dimana saman tersebut difailkan oleh Plaintif.

    Prosedur ini memerlukan Plaintif atau ejennya menyerahkan atau meninggalkan kepada Defendan sendiri satu salinan saman, yakni suatu salinan yang mengandungi meterai Mahkamah dan  tandatangan Pendaftar. Bagaimanapun, peguam Syarie Defendan boleh menerima penyampaian saman bagi pihak Defendan dan seterusnya peguam syarie Defendan akan mengindorskan suatu kenyataan di atas saman tersebut.

    • Keengganan Menerima Saman atau Dokumen

    Jika Defendan atau defendan-defendan, enggan untuk menerima saman, dibenarkan untuk melakukan perkara-perkara seperti berikut:

    1. saman atau dokumen tersebut bolehlah ditinggalkan berhampiran dengan orang itu dan perhatiannya hendahlah diarahkan kepada saman tersebut mengikut Sek. 42 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003;
    2. Jika pihak-pihak itu telah diwakili oleh peguam Syarie mana-mana pihak yang telah menfaikan wakalah mengikut Sek.34 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003 kecuali sebagaimana yang diperuntukkan selainnya mengikut Sek. 43 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003;
    3. keengganannya sudah memadai untuk penyampaian tersebut dianggap terlaksana dengan syarat satu afidavit penyampaian tersebut keengganan menerima suatu saman hendaklah difailkan sebagai bukti keengganan tersebut.
    • Hari Kehadiran

    Sesuatu saman yang diserahkan di alamat bagi penyampaian mana-mana orang hendaklah disifatkan telah disampaikan kepada orang itu mengikut Sek.44 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Sesuatu saman hendaklah disampaikan tidak kurang daripada (7) tujuh hari genap sebelum hari kehadiran melainkan jika Mahkamah memerintahkan selainnya. Pendaftar Mahkamah boleh mengubah hari kehadiran kepada satu tarikh kain, jika perlu mengikut Sek.45 (1),(2) dan (3) Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Bagaimanapun, berdasarkan Arahan Amalan No. 2 Tahun 2012, peraturan telah ditetapkan bagi tujuan penyelarasan mengenai tempoh penyampaian saman Kediri Defendan. Tempoh penyampaian saman Kediri kepada Defendan selain saman yang beralamat di luar bidang kuasa sesebuah mahkamah hendaklah disempurnakan dalam tempoh 14 hari dari tarikh saman dikeluarkan.

    • Tempat dan Masa Penyampaian

    Penyampaian boleh dilaksanakan di mana-mana tempat, pada mana-mana hari dan pada bila-bila masa sama ada pada wakti siang atau malam.

    Penyampaian yang dibuat selepas pukul 4.00 petang hendaklah disifatkan telah dilaksanakan pada hari yang berikutnya. Penyampaian yang dilaksanakan selepas pukul 12.00 tengah hari pada hari sebelum, atau pada bila-bila masa pada, hari kelepasan am, hendaklah disifatkan telah dilaksanakan pada hari yang mengikut hari kelepasan itu mengikut Sek. 46 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    • Pengecualian Penyampaian Ke Diri Dalam Kes Khas

    Di dalam Konteks kes khas ini, dapat dibahagikan kepada (3) tiga kategori mengikut Sek. 47 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003;

    1. Bagi Penyampaian kepada seseorang yang tidak berkeupayaan, penyampaian kepadanya hendaklah dibuat kepada penjaga ad litemnya, jika ada. Bagaimanapun, Mahkamah boleh, atas permohonan pihak-pihak, memerintahkan supaya penyampaian kepada seseorang  orang tidak berkeupayaan dibuat kepada mana-mana orang lain;
    2. Penyampaian kepada seseorang banduan pula, penyampaian dianggap telah sempurna apabila dibuat kepada pegawai yang menjaga penjara tersebut;
    3. Bagi anggota tentera pula, Penyampaian kepada mana-mana anggota Angkatan Tentera hendaklah dibuat kepada pegawai pemerintah atau adjutant unitnya.
    • Penyampaian Ganti

    Dalam kes Tuminah lwn Arifin, (1983) 4 JH 84, Plaintif memfailkan tuntutan cerai ta’lik kerana telah ditinggalkan oleh suaminya. Penyampaian ke diri tidak dapat dilakukan kerana tempat tinggal suami tidak diketahui. Saman telah diserahkan melalui penyampaian gantian dengan cara notis berkenaan dengan tuntutan berkenaan diletakkan di semua pejabat-pejabat kadi di seluruh negeri Johor dan diiklankan di dalam akhbar tempatan.

    Sekiranya saman tersebut tidak dapat disempurnakan dengan cara penyampaian Ke diri Defendan atau peguam Syarie Defendan, dalam keadaan tertentu Mahkamah boleh mengeluarkan perintah untuk “Penyampaian ganti” setelah Mahkamah berpuashati bahawa segala usaha yang munasabah telah dilakukan bagi menyempurnakan saman tersebut.

    Mahkamah boleh memerintahkan supaya saman itu disampaikan dengan cara;

    1. Menampalkan suatu salinannya di papan kenyataan Mahkamah, dan
    2. Menampalkan suatu salinannya disuatu tempat yang mudah dilihat dibangunan terakhir tempat orang hendak disampaikan saman itu diketahui tinggal, atau
    3. Mengikut apa-apa cara lain yang difikirkan patut oleh Mahkamah.
    4. Selain itu juga, saman tersebut juga boleh disampaikan dengan cara mengiklankannya dalam akhbar tempatan mengikut Sek. 48 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Penyampaian ganti hendaklah mempunyai kesan seperti penyampaian ke diri. Apa-apa permohonan bagi perintah dibawah mengikut Sek.48 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003 ini hendaklah disokong dengan afidavit yang menyatakan akta atau enakmen yang menjadi asas permohonan itu.

    Berdasarkan Arahan Amalan No. 3 Tahun 2012, peraturan telah ditetapkan bagi tujuan penyelarasan mengenai tempoh penyampaian saman gantian. Tempoh penyampaian saman gantian hendaklah disempurnakan dalam tempoh 14 hari dari tarikh Perintah Saman Gantian dikeluarkan.

    • Bukti Penyampaian

    Sesuatu penyampaian saman atau dokumen, boleh dibuktikan melalui satu afidavit oleh orang yang melaksanakan penyampaian tersebut ke diri orang yang saman itu disampaikan.

    Orang yang menerima saman itu hendaklah menandatangani suatu pengakuterimaan pemyampaian, tetapi keengganan orang itu atau ketidakupayaannya untuk menandatangani saman itu tidak akan menjejaskan kesahan penyampaian itu sepertimana yang diperuntukkan mengikut Sek. 49 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Suatu perintah bagi penyampaian, atau bagi penyampaian ganti, boleh diubah oleh Mahkamah sepertimana diperuntukkan Sek. 50 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

     

    Apakah yang dimaksudkan oleh Penyampaian Di Luar Bidang Kuasa dan Bagaimana Penyampaian tersebut dilakukan?

    Terdapat juga sesetengah kes dimana kebenaran untuk mengeluarkan saman tersebut diperlukan, misalnya jika Defendan berada di luar bidang kuasa Mahkamah yang mengeluarkan saman tersebut, yakni  berada di luar negeri. Saman tidak akan dikeluarkan bagi seseorang Plaintif yang ingin menyampaikannya kepada orang yang berada di luar kawasan Mahkamah dimana Plaintif menfailkan kesnya.

    Bagi tujuan Penyampaian saman di luar bidangkuasa, mengikut Sek. 52 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003 memperuntukkan seperti berikut:

    • Mahkamah boleh memerintahkan penyampaian tersebut jika─
    1. Keseluruhan hal perkara tindakan itu berhubung dengan harta tak alih yang terletak dalam Negeri Selangor;
    2. Apa-apa relief diminta terhadap mana-mana orang yang berdomisil atau biasanya bermastautin atau menjalankan perniagaan di Negeri Selangor;
    3. tindakan itu dibawa dengan sepatutnya terhadap seseorang yang kepadanya penyampaian dibuat dengan sempurna di Negeri Selangor, seseorang di luar negeri Selangor ialah suatu pihak yang perlu atau patut dalam tindakan itu; atau
    4. dalam apa-apa hal yang berbangkit daripada perkahwinan, kemastautinan salah satu pihak kepada perkahwinan itu pada masa permohonan itu ialah di Negeri Selangor.
    • Tertakluk kepada seksyen 54 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003, apa-apa perintah yang memberikan kebenaran untuk melaksanakan penyampaian di luar bidang kuasa hendaklah mengarahkan cara penyampaian itu hendaklah dilaksanakan dan bagaimana penyampaian itu boleh dibuktikan.

    Sebagai contoh, seorang Plaintif telah menfailkan saman di Negeri Selangor, dimana seorang Defandan yang akan menerima saman tersebut berada di Negeri Sembilan, maka Plaintif hendaklah terlebih dahulu mendapatkan kebenaran Hakim syarie atau Pendaftar di Negeri Selangor sebagaimana peruntukan yang dikeluarkan di bawah Arahan Amalan No. 16 Tahun 2002.

     

    Kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya Defendan enggan menerima atau menandatangani saman?

    Keengganan seseorang untuk menerima atau menandatangani sesuatu saman atau dokumen itu tidaklah menjejaskan kesahan penyampaian tersebut, dengan syarat satu afidavit penyampaian berkenaan keengganan atau ketidakupayaan seseorang penerima saman atau dokumen untuk  menandatangani dinyatakan dalam afidavit penyampaian yang diikrarkan di hadapan Pendaftar sebagai bukti penyampaian.

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya Defendan tidak hadir ke Mahkamah?

    Mahkamah mempunyai kuasa untuk mengeluarkan satu waran untuk menangkap seseorang yang saman hendak diserahkan kepadanya supaya hadir ke Mahkamah jika Mahkamah berpuas hati sepertimana yang diperuntukkan Sek. 51 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya Defendan tidak dijumpai dan tempat tinggal suami tidak diketahui.?

    Mahkamah boleh mengeluarkan perintah untuk “Penyampaian ganti”. Disini kesan kepada Perbicaran yang dapat dilihat adalah selepas mendapat Perintah untuk Penyampaian Ganti kes tersebut ialah kes boleh diteruskan walau tanpa kehadiran Defendan dengan mengunakan Perintah dan Afidavit Penyampaian Ganti tersebut sebagai bukti penyampaian.

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya pihak-pihak tidak hadir ke Mahkamah?

    Ketidakhadiran pihak-pihak juga memberikan kesan kepada Perbicaraan kes. Seperimana yang diperuntukkan di dalam Sek. 121 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003. Apabila mana-mana tindakan dipanggil untuk pendengaran, Mahkamah boleh membuang tindakan itu jika tiada satu pihak pun hadir. Mahkamah juga boleh jika Defendan tidak hadir, tertakluk kepada bukti penyampaian wajar, mendengar dan memutuskan tindakan itu tanpa kehadirannya atau jika plaintif tidak hadir, Mahkamah juga boleh membuang tindakan itu dan mendengar memutuskan apa-apa tuntutan balas.

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menetapkan temujanji dengan Peguam Syarie Faiz Adnan, anda boleh menghubungi kami menerusi telefon/email.

    Artikel disediakan untuk: Faiz Adnan & Associates

    Gambar hiasan oleh: Kosmo