• tuntutan harta sepencarian: bekas isteri dan anak-anak dihalau keluar rumah

    TUNTUTAN HARTA SEPENCARIAN: BEKAS ISTERI DAN ANAK-ANAK DIHALAU KELUAR RUMAH

    SOALAN: Assalamualaikum W.B.T.  Saya ada beberapa persoalan yang ingin diajukan kepada Peguam Syarie Faiz Adnan Associates mengenai harta sepencarian. Saya dan bekas suami telah berkahwin pada 5 julai 1986 dan bercerai pada 6 ogos 2016. Kami telah dikurniakan dua orang cahaya mata. Semasa dalam tempoh perkahwinan, kami berdua mempunyai sebuah rumah teres di Kajang. Rumah tersebut dibeli pada tahun 1994 selepas lapan tahun perkahwinan. Namun setelah kami bercerai, suami menghalau  saya dan anak-anak supaya keluar dari rumah tersebut atas alasan saya tidak mempunyai hak ke atas rumah tersebut memandangkan penama atas tersebut atas nama bekas suami. Jadi persoalan saya disini, adakah saya boleh menuntut di Mahkamah Syariah supaya rumah tersebut dijadikan sebagai harta sepencarian walaupun saya tidak ada mengeluarkan wang dalam proses pembelian rumah tersebut? Dan berapakah kadar yang selayaknya saya terima? Mohon penjelasan. (Malika, Bangi Selangor)

     

    JAWAPAN:

    1) Terima kasih Puan Malika atas soalan yang telah diajukan tersebut. Jadi, melihat kepada permasalahan puan diatas, apa yang dapat saya simpulkan disini ialah  terdapat beberapa isu yang boleh  diketengahkan:

    • Sama ada harta yang dituntut merupakan harta sepencarian atau tidak
    • Sama ada wujud sumbangan pihak-pihak bagi memperolehi harta tersebut dan kadar yang harus dibahagikan kepada pihak-pihak

    Jadi, saya akan cuba menjawab satu-persatu berkenaan isu di atas.

     

    ISU PERTAMA: SAMA ADA HARTA YANG DITUNTUT MERUPAKAN HARTA SEPENCARIAN ATAU TIDAK. 

     

    2) Perkara ini boleh dirujuk mengikut seksyen 2 Undang-Undang Keluarga Islam Selangor 2003 berkenaan dengan tafsiran harta sepencarian:

    “Harta sepencarian” ertinya harta yang diperoleh oleh suami dan isteri semasa  perkahwinan berkuatkuasa mengikut syarat-yarat yang ditentukan oleh Hukum Syarak;

    3) Malah perkara ini juga telah dinyatakan secara jelas di dalam Enakmen yang sama seksyen 122(1) yang memperuntukkan:

    Mahkamah hendaklah mempunyai kuasa apabila membenarkan lafaz talaq atau apabila membuat suatu perintah penceraian untuk memerintahkan supaya apa-apa yang diperoleh oleh pihak-pihak sewaktu perkahwinan dengan usaha bersama mereka dibahagikan antara mereka atau supaya mana-mana aset itu dijual dan hasil jualan itu dibahagikan antara pihak-pihak.

    4) Di dalam Al-quran berdasarkan firman Allah di dalam surah An-Nisa’ ayat 32 ada menyebut:

    “Dan janganlah kamu iri hati terhadap apa yang telah dikurniakan Allah kepada sebahagian kamu lebih banyak daripada sebahagian yang lain kerana bagi lelaki ada bahagian dari apa yang diusahakannya dan Bagi perempuan pula ada bahagian dari apa yang mereka usahakan dan mohonlah kepada Allah sebahagian daripada kurnianya Sesungguhnya Allah Maha Mengetahui segala sesuatu”

    Berdasarkan kepada nas Al-Quran di atas jelas menyatakan bahawa perempuan (isteri) mempunyai hak ke atas apa yang diusahakan termasuk juga dalam apa-apa usaha yang mendorong suami berjaya dalam kehidupan seharian sehingga suami berjaya memiliki harta harta tersebut. Usaha ini dikenali sebagai “sumbangan tidak langsung”. Usaha ini secara tidak langsung mendapat pengiktirafan dan ianya dijadikan asas di dalam harta sepencarian kerana peranan isteri dalam urusan rumah tangga adalah usaha yang diiktiraf oleh Hukum Syarak.

     

    5) Manakala dari sudut hukum adat pula, walaupun perkataan Harta Sepencarian ini tidak dinyatakan secara khusus oleh syarak, namun ianya merupakan adat melayu yang telah diterima pakai dan mendatangkan kebaikan kepada kaum wanita. Oleh yang demikian tuntutan harta sepencarian di Malaysia adalah berdasarkan kepada adat atau ‘uruf. Sesuatu perkara yang menjadi adat atau ‘uruf yang tidak bertentangan dengan hukum syarak serta menjadi kebiasaan amalan, maka ia layak diiktiraf dari sudut undang-undang.

     

    6) Dalam hal ini, bagi menentukan sama ada harta tersebut adalah harta sepencarian atau tidak, maka mahkamah akan melihat kepada tempoh masa harta tersebut diperolehi dan sama ada wujud atau tidak sumbangan kedua-dua pihak sama ada secara langsung atau tidak langsung bagi memperolehi harta tersebut.

     

    7) Pihak yang ingin menuntut perlulah membuktikan kepada mahkamah bahawa harta sepencarian tersebut sama ada harta alih (seperti wang simpanan dan kereta) atau harta tak alih (seperti rumah atau hartanah) telah diperoleh dalam tempoh perkahwinan. Seandainya harta yang dikumpul itu berlaku selepas penceraian, maka tidaklah dianggap sebagai harta sepencarian.

     

    8) Seorang suami tidak boleh menentukan hak ke atas harta yang bukan mutlak walau namanya tertera sebagai pemilik. Setiap harta yang dibeli walau hanya atas nama suami, ia boleh dituntut sebagai harta sepencarian apabila isteri turut menyumbang. Sumbangan yang dimaksudkan bukan sekadar wang ringgit tetapi tenaga, dorongan dan sokongan yang diberi sehingga membolehkan harta tersebut dikumpul.

     

    9) Jadi, berikutan dengan permasalahan Puan Malika ini, seandainya dapat dibuktikan bahawa rumah teres tersebut telah diperolehi bersama sewaktu dalam perkahwinan sama ada bukti melalui dokumen-dokumen ataupun saksi-saksi maka saya percaya puan juga berhak ke atas rumah tersebut dan ia boleh dituntut sebagai harta sepencarian. Dalam  hal ini, mahkamah akan melihat kepada faktor-faktor tertentu seperti sumbangan pihak-pihak bagi memperolehi harta tersebut dan kadar yang harus dibahagikan. Maka perkara ini akan dijelaskan pada isu yang kedua.

     

    ISU KEDUA: SAMA ADA WUJUD SUMBANGAN PIHAK-PIHAK BAGI MEMPEROLEHI HARTA TERSEBUT DAN KADAR YANG HARUS DIBAHAGIKAN KEPADA PIHAK-PIHAK

     

    10) Perlulah dijelaskan  disini, sebelum Mahkamah menetapkan kadar yang perlu dibahagikan kepada pihak-pihak, mahkamah akan melihat kepada sumbangan yang diberikan di antara kedua-dua pihak. Ini kerana harta sepencarian merupakan tuntutan yang kadarnya ditentukan berdasarkan kepada sedikit atau banyaknya takat sumbangan yang diberikan.

     

    11) Sumbangan yang dimaksudkan disini ialah merujuk kepada sumbangan secara langsung dan sumbangan tidak langsung:

    • Sumbangan secara langsung ini merujuk kepada usaha yang diberikan oleh kedua-dua pihak untuk memperoleh harta tersebut. Antara seperti sumbangan dari sudut kewangan.
    • Manakala, bagi sumbangan tidak langsung pula kebiasannya merujuk kepada kerja-kerja rumah yang dilaksanakan oleh isteri dalam menguruskan rumah tangga. Ini termasuklah idea, dorongan serta keselesaan yang dikecapi suami sehingga membolehkannya mendapatkan harta tersebut

     

    12) Sekiranya harta itu merupakan harta usaha bersama, maka faktor-faktor yang akan diambil kira oleh mahkamah termasuklah takat sumbangan tiap-tiap pihak dalam bentuk wang, harta atau kerja bagi memperoleh harta tersebut, hutang-hutang yang telah dibuat bagi manfaat bersama mereka serta keperluan anak-anak yang belum dewasa daripada perkahwinan itu.

     

    13)  Namun sekiranya harta tersebut merupakan harta tunggal, mahkamah akan melihat kepada sumbangan tidak langsung yang telah dibuat oleh pihak yang tidak memperoleh harta itu. Sebagai contoh melakukan kebajikan keluarga seperti memelihara rumah tangga, memenuhi keperluan anak-anak dan sebagainya.

     

    14) Berkenaan dengan kadar pembahagian harta pula, ianya boleh dikategorikan kepada tiga bahagian iaitu:

    1. Pembahagian sepertiga atau kurang kepada isteri: Pembahagian satu pertiga kepada pihak isteri dan dua pertiga kepada pihak suami akan terpakai apabila si isteri tidak memberi sumbangan kewangan dan hanya memberi sumbangan dalam bentuk menemani suami dan menjaga rumahtangga dan keluarga.
    2. Pembahagian sama rata: Berlaku sekiranya isteri juga memberi sumbangan kewangan, atau harta itu telah didaftarkan dalam kedua-dua nama suami isteri, pada amnya pembahagian akan diberi sama rata di antara suami isteri.
    3. Pembahagian melebihi separuh (1/2)  kepada isteri: Isteri yang menunjukkan bahawa dia memberi lebih sumbangan daripada suami, misalnya dengan memberi sumbangan kewangan dan juga menjaga rumahtangga, patutlah diberi bahagian yang lebih daripada separuh harta sepencarian itu.

     

    KESIMPULAN

     

    15) Maka apa yang boleh saya simpulkan disini ialah saya percaya Puan Malika berhak untuk menuntut rumah tersebut sebagai harta sepencarian. Ini berdasarkan kepada sumbangan tidak langsung yang telah puan berikan sepanjang mendirikan rumah tangga meskipun bukan sumbangan dalam bentuk kewangan. Saya menasihati puan agar mendapatkan khidmat peguam syarie kes puan dapat berjalan dengan lancar memandangkan mereka lebih berpengalaman dalam mengendalikan kes-kes sebegini. Sekian.

     

    Disediakan oleh: Nur Syairah Yusop untuk Peguam Syarie Faiz Adnan & Associates

     

  • peguam syarie faiz adnan hadhanah

    IBU MENANGIS TIDAK DAPAT HAK HADHANAH SELEPAS BERCERAI

    Soalan :

    Saya ingin mengajukan soalan kepada Peguam Syarie Faiz Adnan berkaitan hadhanah. Saya Fatimah (bukan nama sebenar) dan suami telah berkahwin pada 23/2/2011. Hasil perkahwinan kami telahpun dikurniakan 2 orang anak iaitu Rania Aisya berumur 4 tahun dan Aqif Adli 2 tahun. Namun, pada suatu petang saya bergaduh besar dengan bekas suami saya sehingga saya meminta dia menceraikan saya dan berjanji untuk memberi anak-anak kepada dia jika dia (suami) menceraikan saya. Kami kemudian telah sah bercerai pada tahun 2017. Anak-anak saya sehingga sekarang berada dengan bekas suami saya. Tapi sekarang saya telah berkahwin baru dan saya benar-benar merindui anak-anak saya dan menyesal atas perbuatan saya. Saya juga berhasrat untuk mengambil anak-anak saya duduk dan tinggal dengan saya. Adakah saya masih mempunyai hak hadhanah  di sisi undang-undang terhadap kedua anak tersebut? Saya benar-benar menginginkannya. Saya mohon nasihat tuan.

     

    Jawapan:

    Bismilahirahmanirrahim,

    Hadhanah. Menurut seksyen 76 Akta Undang-undang Keluarga Islam Wilayah Persekutuan 1984, undang-undang membenarkan suatu perintah hak jagaan anak itu diubah atas alasan yang munasabah. Berdasarkan peruntukan ini, jelas Puan masih berpeluang untuk mendapatkan semula hak jagaan anak tersebut. Oleh itu, tindakan awal yang perlu Puan ambil ialah failkan permohonan ubah perintah hak jagaan anak yang telah diputuskan oleh mahkamah sebelum ini. Seterusnya, dalam permohonan tersebut, Puan perlu nyatakan alasan mengapa permohonan tersebut perlu diubah. Amnya, alasan-alasan yang biasa diberikan ialah telah wujud salah penyataan; atau telah wujud kesilapan fakta; atau telah berlaku perubahan matan tentang hal keadaan berdasarkan perjanjian yang telah dibuat. Disamping itu dalam memutuskan kes ini, Mahkamah juga mengambil kira tiga perkara berikut :

    ·  Kebajikan anak-anak puan

    ·  Umur anak-anak puan ketika hak hadhanah ini dipohon di mahkamah

    ·  Kelayakan puan dalam mendapatkan hak hadhanah

     

    Sebelum menentukan kepada siapa hak hadhanah ini diberikan, perkara utama yang dinilai dan diberi perhatian lebih oleh Mahkamah ialah kebajikan anak. Dalam Kitab Al-Fiqh Al Muqarran Lil Al-Ehwal Shaksiyyah Oleh Sr. Badran Abul Ainnaini Juz 1 Ms 543-544 menyebut :

     

    غاية لامر أن حق الصغير اقوى لان مصلحته مقدمة على مصلحة ابويه وانه يجب العمل بما هو انفغ واصلح للصغير في باب الخضانة

     

    Dari segi kebajikan, Mahkamah menfokuskan kepada 5 perkara asas iaitu makan minum, pakaian, pendidikan, perubatan dan tempat tinggal. Kelima-lima perkara asas ini secara tidak langsung berkait rapat dengan isu kemampuan. Oleh itu, Puan perlu buktikan kepada Mahkamah bahawa Puan mampu menyediakan dan menjaga keperluan anak tersebut dengan baik. Soal bagaimana mengagihkan tanggungjawab menyediakan nafkah anak, ia bergantung kepada persetujuan bersama atau perintah nafkah anak yang dikeluarkan oleh Mahkamah.

    Kedua, jika dilihat pada umur anak puan pada waktu ini adalah masing-masing berumur 4 tahun (anak perempuan) dan 2 tahun (anak lelaki), menurut undang-undang, ibu adalah orang yang paling berhak mendapat hak hadhanah inisehinggalah anak-anak tersebut mencapai umur mumayyiz meskipun anak-anak tersebut diberikan pada suami Puan pada awal penceraian. Berdasarkan petikan daripada kitab kifayah al-Akhyarjuz. 2 ms 161 yang menyatakan:

     

    وإذا فارق الرجل زوجته وله منها ولد فهي احق بخضانته الى سبع سنين

     

    Maksudnya: Apabila berlakunya perpisahan di antara suami dan isteri dan mereka mempunyai anak hasil perkahwinan tersebut, maka ibu adalah orang yang berhak menjaga anak itu sehingga berumur 7 tahun.

    a)      Berkahwin dengan orang yang tidak mahram dengan anak-anaknya

    b)      Berkelakuan buruk secara keterlaluan dan terbuka

    c)      Menukar permaustatinan dengan tujuan menghalang bapa anak-anak tersebut menjalankan pengawasanya

    d)      Murtad

    e)      Menganiaya dan mengabaikan anak-anak

     

    Namun, puan haruslah mengetahui bahawa hak hadhanah boleh hilang apabila didapati orang itu termasuk dalam kategori gugur hak atau hilang kelayakan sebagai seorang hadhinah (penjaga) kepada anak-anak tersebut. Dan kesannya ialah hak hadhanah daripada ibu (puan) boleh berpindah kepada orang lain seperti (suami puan) dan sesiapa yang difikirkan layak menurut Undang-Undang Keluarga Islam seksyen 84 akta yang sama. Hal ini menurut seksyen 83 AUKIWP  1984: Hak sesorang perempuan terhadap hadhanah adalah hilang;-

    Berdasarkan fakta kes ini, puan telah pun berkahwin lain dan menyebabkan hak hadhanah puan terhadap anak-anak tersebut gugur. Hal ini dirujuk berdasarkan hadith Rasulullah SAW:

     

    انت احق بها ما لم تنكحى

     

    Maksudnya : Engkau berhak kepada hadhanah selama mana kamu tidak berkahwin lain.

    Meskipun Puan telah mendapat keredhan dan keizinan suami untuk menjaga anak-anak tersebut namun sedikit sebanyak kebajikan anak-anak tersebut mungkin akan terjejas. Dalam kitab al-Akhyar Juz. 2 ms 153 menyatakan:

     

    لأنها مشغولة بالزوج فيضرر الولد اثر لرضا الزوج

     

    Maksudnya: … isteri biasanya sibuk melayani suaminya dan sudah tentu menjejaskan kedudukan anak itu meskipun ada keredhaan suaminya untuk jaga sama tapi ianya tak beerti.

    Ayat ini berkaitan hukum syarak yang menetapkan bahawa hilang kelayakan isteri yang telah berkahwin lain walaupun dengan redha suaminya dalam menuntut hadhanah. Islam merupakan agama yang mementingkan seorang isteri itu memelihara hubungan dengan suaminya selama-lamanya. Juga, menolak kemudaratan terjadinya apa-apa perkara yang tidak diingini pada anak-anak yang bakal dijaga lebih-lebih lagi melibatkan anak perempuan yang bukan mahram dengan suami yang baru. Tambahan pula,  faktor lambakan kes-kes berkaitan bapa haruan, bapa yang menganiaya anak tiri sehingga trauma apabila isteri tiada di rumah dan bekerja yang kemudian tugas menjaga anak tersebut beralih kepada bapa tiri.

    Namun, masih wujud ruang dan peluang untuk puan mendapatkan hak hadhanah ini daripada bekas suami puan dengan dengan memohon ibu puan (nenek) sebagai hadhinah (penjaga) kepada anak-anak puan di mahkamah kerana menurut seksyen 81 AUKIWP 1984, susunan orang yang berhak dalam menjaga anak-anak selepas ibu adalah nenek dan puan haruslah membuktikan kepada mahkamah bahawa ibu puan sememangnya layak untuk menjaga kebajikan bagi anak-anak puan dan membuktikan bahawa bekas suami puan telah tidak menjalankan kebajikan anak-anak puan dengan baik.

    Dalam isu hadhanah ini, mahkamah akan melihat segala faktor secara menyeluruh, terutama kebajikan dan kemaslahatan anak, bukan melihat kepada kepentingan si ibu atau si bapa. Kebajikan anak adalah yang paling utama mengikut maqasid syariahbagi menjamin kehidupan masa depan yang lebih baik bagi anak itu. Contoh kes diihat pada kes Norhaiza lwn saat (1996) di mana mahkamah menolak tuntutan isteri yang telah berkahwin lain dalam tuntutan mengubah perintah mahkamah berkaitan hadhanah pada bekas suaminya.

     

    Artikel disiarkan untuk laman web Peguam Syarie Faiz Adnan Associates.

  • tempoh-proses-menuntut-fasakh

    Berapa Lamakah Tempoh Dan Masa Diperlukan Bagi Proses Menuntut Fasakh?

    1. Proses penyediaan dan pemfailan pliding sehingga tarikh sebutan (1 bulan)
    2. Proses sebutan untuk menyempurnakan pliding dan pengurusan kes (2 hingga 4 bulan)
    3. Perbicaraan penuh diantara 8 bulan sehingga 12 bulan
    4. Penyediaan hujjah bertulis sehingga keputusan (3 bulan)

    Ramai yang bertanya/mengajukan soalan berkaitan tajuk di atas kepada pihak PEGUAM SYARIE Faiz Adnan Associates sama ada melalui telefon, SMS, whatsapp, termasuk juga ruangan hubungi kami. Di sini kami ingin berkongsi dengan anda soalan yang ditanya oleh Puan Ros (bukan nama sebenar) mengenai tempoh masa bagi proses menuntut fasakh dan berapa jumlah kos perkhidmatan bagi kes terbabit berserta jawapan dari pihak kami. Semoga penjelasan ini sedikit sebanyak membantu anda membuat penilaian dan penelitian tentang langkah penyelesaian yang perlu anda ambil dalam menangani masalah anda.

    Soalan:

    Saya ingin tahu berapakah jumlah wang yg dikenakan bagi perkhidmatan tuan bagi sya menuntut cerai dari suami saya? Selalunya berapa lamakah proses penceraian menuntut fasakh ini? Terima kasih.

    Jawapan:

    Puan Ros, terima kasih kerana menghubungi pihak saya. Saya Faiz Adnan Peguam Syarie.
    Bagi menjawab 2 persoalan yang diajukan, suka saya terangkan soalan ke-2 terlebih dahulu.
    Puan bertanya berapa lamakah kes fasakh mengambil masa sehingga kes selesai. Saya ambil contoh kebiasaannya kes saya bawa di Kuala Lumpur dan di Selangor. Pertama sekiranya ke semua dokumen dan fakta telah lengkap, dari situ kami akan ambil masa 7 hari bekerja untuk memfailkannya di mahkamah.

    Pada hari penfailan, selepas semua pliding dan dokumen diperlukan di terima barulah ianya diproses dan hari yang sama juga tarikh sebutan kali pertama akan diberikan. Biasanya dalam tempoh 21 hari daripada tarikh pemfailan, sebutan pertama akan dibuat. Dalam pada itu penyampaian saman akan dilakukan oleh pihak peguam syarie. Semasa sebutan kali pertama, peguam syarie akan perkenalkan kes dan menjelaskan tentang status penyampaian saman berjaya atau sebaliknya.

    Sekiranya saman sempurna disampaikan dan defendan hadir, maka peguam syarie akan mohon mahkamah berikan masa 2 minggu sehingga sebulan untuk defendan failkan pembelaan dan biasanya 2 minggu lagi untuk pihak peguam syarie untuk memfailkan jawapan kepada pembelaan. Ini bererti tempoh yang diberikan untuk melengkapkan suratcara2 guaman akan mengambil masa 1 bulan setengah sehingga 2 bulan. Kemudian mahkamah akan memberikan tarikh sebutan kedua untuk mempastikan pliding lengkap.

    Dalam keadaan biasa sekiranya defendan melantik peguam selepas sebutan pertama kes, peguam defendan akan memerlukan masa yang lebih panjang untuk menjawab tuntutan puan.

    Selanjutnya jika semua suratcara lengkap maka hakim akan samada terus memberikan tarikh perbicaraan atau beliau akan mengarahkan suatu pengurusan kes dibuat. Jika pilihan ke2 dibuat, maka sebulan atau 2 bulan lagi masa diperlukan oleh peguam syarie untuk menyediakan draf dan disemak serta untuk dipersetujui oleh kesemua pihak terbabit di dalam kes itu.

    Perbicaraan di Selangor lebih singkat berbanding di Wilayah Persekutuan . Ini kerana di Selangor hakim secara praktisnya akan mengarahkan perbicaraan dibuat secara afidavit keterangan. Maka kesemua pihak baik plaintif dan saksi2nya, defendan mahupun saksi2nya menyediakan afidavit keterangan untuk membolehkan hakim mudah memahami perjalanan perbicaraan dalam masa yang singkat.

    Berbanding di Wilayah Persekutuan, hakim bicara lebih senang untuk membicarakan kes melalui keterangan lisan sahaja. Maka itu perbicaraan mungkin menjadi panjang jika tidak dikawal oleh hakim bicara dengan baik.

    Peguam syarie juga diberi peluang untuk menyoal balas pihak defendan dan saksi2nya begitu juga sebaliknya peguam defendan juga berhak atas kapasiti yang sama juga.

    Jangkaan kebiasaannya untuk perbicaraan penuh di Selangor akan memerlukan masa 8 bulan sehingga setahun.

    Berbanding perbicaraan penuh di wilayah persekutuan mungkin lebih dari itu atas alasan perbicaraan lisan.

    Setelah selesai perbicaraan maka kedua2 peguam syarie akan memfailkan hujjah masing2 dan tempoh 2 bulan. Bulan selanjutnya barulah keputusan dibacakan oleh hakim bicara.

    Kesimpulannya berdasarkan penjelasan yang agak detail di atas kita boleh rumuskan jika perbicaraan penuh dengan kehadiran defendan dan peguam syarienya maka kita boleh anggarkan seperti berikut:

    1. Proses penyediaan dan pemfailan pliding sehingga tarikh sebutan (1 bulan)
    2. Proses sebutan untuk menyempurnakan pliding dan pengurusan kes (2 hingga 4 bulan)
    3. Perbicaraan penuh diantara 8 bulan sehingga 12 bulan
    4. Penyediaan hujjah bertulis sehingga keputusan (3 bulan)

    Saya harap puan memahami situasi yang saya berikan tadi. Tidaklah bererti ia adalah suatu yang tepat dan tetap malah jika situasinya berbeza seperti suami enggan hadir maka perjalanan kes puan akan jauh lebih cepat dan pantas. Saya hanya nyatakan berdasarkan kebiasaan yang berlaku bagi kes faskh di mahkamah.

    Persoalan awal puan iaitu berapakah kos bagi menguruskan kes fasakh ini. Jawapannya ia akan bergantung kepada beberapa faktor:

    Pertama fee bergantung kepada tahap kesusahan membawa kes ini di mahkamah. Misalnya kalau bukti tak lengkap atau tidak meyakinkan atau saksi tidak mencukupi atau saksi lemah, maka fee guaman lebih tinggi.

    Kedua fee juga bergantung kepada sejauhmanakah kemahiran peguam syarie yang membawa kes puan. Biasanya jika peguam syarie itu punyai pengalaman lebih 15 tahun maka feenya lebih mahal daripada peguam syarie yang masih baru. Pengalaman akan memahirkan seseorang peguam.

    Ketiga lokasi mahkamah. Lebih jauh mahkamah dengan pejabat peguam syarie maka bertambah lagi kos peguam tersebut.

    Jadi berdasarkan faktor di atas saya harap puan dapat gambaran jelas tentang kes fasakh dan tempoh masa yang diperlukan serta fee guaman seseorang peguam syarie.

    Sila hubungi saya Faiz Adnan di talian 012-6676 200 untuk mengetahui lebih lanjut tentang kes puan.

    Sekian wassalam.
    Peguam Syarie Faiz Adnan
    23 April 2016
    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menghubungi Peguam Syarie Faiz Adnan atau ingin membuat temujanji, anda boleh menghubungi kami melalui email, Facebook atau terus menghubungi no telefon pejabat kami.

  • peguam-syarie-saman-mahkamah-syariah

    SAMAN PENGHUTANG PENGHAKIMAN, SATU PERMOHONAN YANG DAPAT MEMBANTU PIHAK TERANIAYA?

    SAMAN DIANIAYA – Luluh perasaan Rozy (bukan nama sebenar) apabila bekas suaminya, Rahim (bukan nama sebenar) tidak mematuhi perintah Mahkamah untuk menyediakan nafkah iddah kepadanya berjumlah RM300.00 sebulan dan nafkah anak berjumlah RM1000.00 kepada 4 orang anaknya. Perintah Mahkamah yang diterima olehnya 5 tahun lepas hanya dipandang sepi tanpa perasaan. Telah banyak usaha yang telah dilakukan untuk meminta nafkah dengan Rahim sepanjang tempoh 5 tahun tersebut namun Rahim seolah-olah cuba mengelakkan diri daripada menjalankan tanggungjawabnya sebagaimana diperintahkan dengan alasan bahawa beliau telah bankrap dan tiada liabiliti untuk dikenakan tindakan daripada Mahkamah.

    Rozy yang hanya berkerja sebagai kerani disebuah syarikat swasta menanggung beban dalam menampung keempat-empat anaknya yang masih berada dibangku persekolahan. Rozy menjadi buntu dan tidak tahu hendak berbuat apa. Ramai rakan-rakan telah menasihati Rozy untuk membawa perkara tersebut di Mahkamah. Sewaktu berada di Mahkamah, Rozy terjumpa dengan seorang Peguam Syarie lalu meminta nasihat daripada Peguam tersebut berkenaan dengan masalah beliau.

    Berdasarkan penerangan Peguam Syarie tersebut, Rozy mempunyai hak untuk memulakan satu permohonan iaitu Saman Penghutang Penghakiman (SPP) terhadap bekas suaminya, Rahim meskipun beliau bankrap kerana isu bankrap tersebut tidak ada kaitan dengan permohonan SSP tersebut kerana peruntukan seksyen 38(1)(a) Akta Kebankrapan 1967 adalah terpakai di dalam kes kebankrapan di Mahkamah Sivil sahaja. Malah, Peguam Syarie tersebut menjelaskan juga bahawa bahawa Mahkamah Syariah tidak terikat dengan Akta Kebankrapan 1967 yang menghalang Pemiutang Penghakiman untuk meneruskan tuntutan ke atas Penghutang Penghakiman lebih-lebih lagi Bidangkuasa Mahkamah Syariah ini lebih kepada hal-hal matriomonal, dan bagi masalah yang dihadapi Rozy ini ini adalah isu berkaitan nafkah iddah beliau dan nafkah anak-anak tersebut.

    Maka, berdasarkan penerangan Peguam Syarie tersebut Rozy mempunyai hak untuk memfailkan Saman Penghutang Penghakiman (SPP) yang dimulakan dengan Notis Permohonan.

    Selanjutnya, Peguam Syarie tersebut menjelaskan bagaimana prosiding bagi permohonan Saman Penghutang Penghakiman (SPP) tersebut yang mana ianya boleh dipohon apabila telah ada satu perintah mengenai apa-apa perkara yang melibatkan wang seperti nafkah diri, nafkah anak, nafkah ‘iddah, mutaah dan sebagainya, di mana satu pihak (penghutang penghakiman telah gagal membayarnya.)

    Melalui penerangan Peguam Syarie tersebut, Rozy juga faham bahawa beliau sebagai pemiutang penghakiman hendaklah membuat permohonan bagi meminta kehadiran Penghutang Penghakiman (creditor) hadir ke Mahkamah setelah adanya satu perintah Mahkamah.

    Setelah permohonan difailkan ke Mahkamah, Mahkamah yang menerima permohonan tersebut hendaklah mengeluarkan suatu Saman Penghutang Penghakiman dan Saman tersebut hendaklah disampaikan sebelum tujuh hari sebelum kes tersebut didengar.

    Kemudiannya, pada hari sebutan nanti, Mahkamah boleh memeriksa Penghutang Penghakiman dari segi kemampuannya membayar atau apa-apa cara bagi penyelesaian hutang penghakiman tersebut dan mendengar keterangan saksi-saksi lain jika ada dengan iqrar.

    Sekiranya Mahkamah berpuashati, Mahkamah boleh memerintahkan penghutang penghakiman terus membayar hutang penghakiman itu sama ada secara sekaligus dengan serta merta, atau dengan tempoh yang ditetapkan oleh Mahkamah, atau dengan membayar secara ansuran dalam satu tempoh yang ditetapkan oleh Mahkamah.

    Tapi bagaimana pula, sekiranya Penghutang Penghakiman tersebut enggan hadir? Persoalan Rozy kepada Peguam Syarie tersebut.

    Peguam Syarie tersebut menjelaskan bahawa sekiranya Penghutang Penghakiman tidak hadir atau enggan hadir walaupun telah berulang kali Mahkamah panggil, maka Mahkamah boleh mengeluarkan waran tangkap dan mengarahkan Penghutang Penghakiman hadir ke hadapan Mahkamah untuk diperiksa dan Mahkamah boleh mengeluarkan Perintah seperti yang disebut tadi setelah pemeriksaan dibuat terhadap Penghutang Penghakiman.

    Bagaimana pula, sekiranya Perintah telah dikeluarkan namun Penghutang Penghakiman masih gagal untuk membuat pembayaran? Kerisauan Rozy terserlah apabila menanyakan soalan tersebut terhadap Peguam Syarie tersebut memandangkan perangai Rahim yang cukup Rozy kenali.

    Peguam Syarie tersebut dengan tenang menerangkan bahawa sekirang Penghutang Penghakiman masih gagal membayar seperti yang diperintahkan, Pemiutang Penghakiman hendaklah meminta Penghutang Penghakiman untuk hadir sekali lagi ke Mahkamah melalui satu notis penghakiman bagi menunjukkan sebab mengapa dia tidak patut dikomitkan ke penjara kerana keingkaran terhadap perintah yang dikeluarkan tersebut. Permohonan untuk mendapat notis penghakiman hendaklah difailkan di Mahkamah dan Mahkamah yang menerima permohonan tersebut hendaklah mengeluarkan suatu notis penghakiman dan diserahkan kepada Penghutang Penghakiman sebelum tujuh hari daripada tarikh yang ditetapkan bagi pendengaran kes tersebut.

    Oleh itu, pada tarikh kes tersebut didengar, Mahkamah hendaklah meminta Penghutang Penghakiman memberikan alasan bagi menjawab tunjuk sebab mengapa beliau tidak boleh dikomitkan ke penjara kerana gagal mematuhi peraturan yang telah dikeluarkan iaitu Perintah Saman Penghutang Penghakiman.

    Jika Mahkamah tidak berpuashati dengan alasan Penghutang Penghakiman tersebut, Mahkamah boleh memerintahkan Penghutang Penghakiman tersebut dikomitkan ke penjara bagi tempoh tidak melebihi tiga puluh (30) hari jika Mahkamah memikirkannya adil untuk memberi pengajaran seseorang untuk lebih bertanggungjawab serta mematuhi perintah yang dikeluarkan oleh Mahkamah.

    Setelah mendengar penjelasan yang panjang lebar daripada Peguam Syarie tersebut, barulah Rozy sedar bahawa dia masih mempunyai hak untuk menuntut di Mahkamah berdasarkan Perintah yang telah dikeluarkan tersebut.

    Akhir sekali, Peguam Syarie tersebut menyatakan bahawa tiada halangan untuk Rozy memfailkan kes tersebut sendiri namun untuk memudahkan dan melancarkan perjalanan prosiding kes tersebut, lebih sesuai untuk melantik pihak yang lebih arif tentang prosidng dan tatacara di Mahkamah untuk membantu beliau di dalam kesnya. Namun disebabkan kesuntukkan waktu, Rozy hanya sempat mendapatkan nombor telefon peguam syarie tersebut untuk perbincangan yang seterusnya.

    Artikel dikeluarkan oleh Faiz Adnan & Associates.

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menghubungi Peguam Syarie Faiz Adnan atau ingin membuat temujanji, anda boleh menghubungi kami melalui email, Facebook atau terus menghubungi no telefon pejabat kami.

  • pengesahan-nikah

    PENGESAHAN NIKAH – PART 1

    SOALAN:

    PENGESAHAN NIKAH – Bahawa saya dan isteri telah pergi ke Thailand melalui Bukit Kayu Hitam dan telah bernikah di Narathiwat pada tahun2014. Namun, sehingga kini kami masih belum membuat apa-apa pengesahan nikah di Mahkamah Syariah. Oleh kerana isteri saya telah mengandung pada awal tahun ini, saya khuatir jika saya tidak mengesahkan pernikahan saya dan ianya akan memberi risiko pada anak saya yang bakal dilahirkan tidak lama lagi. Oleh itu, saya memerlukan nasihat dari pihak Tuan bagi menyelesaikan masalah saya ini secepat mungkin.

    (Aizat dari Subang Jaya)

     

    JAWAPAN: 

    Terima Kasih En.Aizat atas pertanyaan yang diajukan.

    Saya akan membahagikan penerangan bagi kes pengesahan nikah ini kepada 2 bahagian:

     

    1. Hukum Syara’: Rukun & Syarat Nikah

     

    Pertama sekali, perkara yang paling asas adalah mengenalpasti samaada sesuatu perkahwinan itu sah dan memenuhi rukun-rukun nikah yang telah ditetapkan poleh Syara’:

    Saya merujuk kepada apa yang dinyatakan di dalam Kitab Hasyiyah al-Bujairimi Syarah Minhaj at Thullab telah menyatakan:

    “ Fasal dalam membicarakan rukun-rukun nikah dan perkara-perkara yang berkaitan dengannya. Adapun rukun-rukun nikah itu ialah lima iaitu:

    1. Pengantin Lelaki
    2. Perngantin Perempuan
    • Wali
    1. Dua orang saksi
    2. Sighah/ lafaz ijab qabul”

    Setelah diteliti satu persatu bermula dengan pengantin lelaki dan pengantin perempuan, kedua-dua nya haruslah Islam, baligh, berakal, mukallaf serta tidak mempunyai hubungan darah atau persaudaraan.

    Diantara perkara yang menghalang dari kesahan suatu pernikahan atau pengesahan nikah adalah berbeza bagi pengantin lelaki dan pengantin perempuan. Perkara yang menghalang bagi pengantin perempuan adalah bukan terdiri dari perempuan yang haram dinikahi seperti mepunyai hubungan nasab dengan suami, bukan isteri orang dan tidak berada dalam ‘iddah. Begitu juga dengan pengantin lelaki, hendaklah terdiri dari lelaki yang halal dinikahi seperti tertentu dan tidak beristeri lebih dari 4 orang.

    Seterusnya rukun yang ketiga iaitu berwalikan Wali Hakim yang kebiasaanya juga merupakan jurunikah bagi pernikahan di Majlis Agama di Thailand. Disini perlu dipastikan bahawa semasa pernikahan tersebut, wali Nasab bagi pengantin perempuan berada lebih dari 2 marhalah (60 batu) dari tempat pernikahan tersebut dan sebelum upacara bermula, pengantin perempuan telah memberi persetujuan mewakil walikan serta memberi mandat kepada jurunikah untuk dinikahkan dan penerimaan perwakilan oleh jurunikah tersebut.

    Keempat pula, saksi didalam upacara pernikahan adalah 2 orang saksi yang sihat tubuh badan serta tidak buta juga tidak pekak yang mana beragama Islam dan melengkapi syarat-syarat sebagai seorang saksi.

    Kelima adalah wujudnya sighah atau lafaz ijab dan qabul sewaktu pernikahan tersebut iaitu lafaz ijab dari jurunikah dan lafaz qabul dari pengantin lelaki.

    Ini bertetapan dengan peruntukan di dalam seksyen 12 dan 12(2) Enakmen Undang-undang Keluarga Islam (Negeri Selangor), seksyen 12 tersebut memperuntukkan bahawa:

    “ Sesuatu perkahwinan itu adalah tidak sah melainkan jika cukup semua syarat yang perlu, menurut Hukum Syara’ untuk menjadikannya sah” 

    Seksyen 12(2) memperuntukkan bahawa:

    “ Walau apapun subseksyen (1) dan tanpa menjejaskan seksyen 40 (2), sesuatu perkahwinan yang telah diupacarakan berlawanan dengan mana-mana peruntukan Bahagian ini tetapi sebaliknya sah mengikut Hukum Syara’, boleh didaftarkan di bawah Enakmen ini dengan perintah daripada Mahkamah”

     

    1. Pembuktian wujudnya pernikahan : Keterangan Dokumentar

    Dalam mempertimbangkan kes ini, Mahkamah akan mengambil kira beberapa perkara penting di dalam permohonan En.Aizat bagi membuktikan tahap pembuktian yang sewajarnya dicapai oleh Pengantin lelaki dan Pengantin perempuan bagi mensabitkan dan meluluskan pengesahan nikah ini berdasarkan dokumen-dokumen sepertimana berikut:

    1. Sesalinan kad pengenalan
    2. Sesalinan catatan keteragan nikah wilayah Narathiwat
    3. Sesalinan bukti passport masuk dan keluar
    4. Sesalinan surat perngesahan perkahwinan dari Majlis Agama Narathiwat
    5. Sesalinan surat pengesahan perkahwinan dari Konsulat Jeneral Malaysia

    Kebiasaanya bagi kes pengesahan nikah, dokumen-dokumen diatas amatlah penting bagi membuktikan kewujudan pernikahan tersebut sehingga mencapai tahap pembuktian yang mana tiada keraguan terhadap pernikahan ini memandangkan dokumen-dokumen tersebut mengandungi maklumat lelaki dan perempuan yang berkahwin, wali, tarikh pernikahan dan juga alamat tempat tinggal kedua-duanya. Dokumen-dokumen ini adalah sah dan mendapat pengesahan daripada badan/institusi yang diiktiraf Malaysia.

    Oleh itu, secara keseluruhannya di dalam kes pengesahan nikah ini, haruslah  diteliti berdasarkan rukun-rukun nikah diatas menurut hukum syara’, keterangan pengantin lelaki dan perempuan bermula dari perjalanan ke Thailand kemudian berkenaan urusan pernikahan di Majlis Agama Narathiwat dan seterusnya pendaftaran di Majlis Agama Narathiwat yang mengendalikan pernikahan tersebut sehinggalah pengesahan di Konsulat Jeneral Malaysia disana. Selepas kesemuanya lengkap dan jelas berdasarkan keterangan dan juga dokumen-dokumen yang disebut di atas, barulah pengesahan nikah ini boleh disahkan di Mahkamah Syariah seterusnya mendapatkan sijil Nikah di Pejabat Agama.

    Oleh yang demikian itu, sy NASIHATKAN En.Aizat melantik Peguam Syarie supaya kes pengesahan nikah ini boleh difailkan dengan teratur serta memenuhi kriteria Undang-undang dan Hukum Syarak.

    Sekian Wassalam.

     

    (Faiz Adnan & Associates)

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menetapkan temujanji dengan Peguam Syarie Faiz Adnan, anda boleh menghubungi kami menerusi telefon/email.

  • fasakh-peguam-syarie-faizadnan

    FASAKH DAN PEMBUKTIAN DI MAHKAMAH SYARIAH

    Client (Puan Ana): Hello Assalamualaikum, ini pejabat peguam ke?

    Peguam: Waalaikumsalam, ya Puan. Betul ni pejabat peguam. Kenapa ya Puan, ada apa-apa yang boleh saya bantu?

    Client (Puan Ana) : Ok macam ni, saya Ana daripada Melaka, saya ingin bertanyakan beberapa soalan berkaitan permasalah rumahtangga dan saya perlukan penjelasan.

    Peguam: Boleh, In Sha Allah saya akan cuba membantu Puan.

    Client (Puan Ana) : Macam ni ye Puan, saya dan suami baru je mendirikan rumahtangga 10 bulan dan perkenalan kami hanya 3 bulan sebelum saya buat keputusan untuk kahwin dengan suami saya ni. Tapi lepas dua sehingga tiga bulan kahwin, suami saya berubah tak macam yang saya kenal sebelum ni.
    Suami saya berhenti kerja lepas 2 bulan kami kahwin dan sehingga kini xde kerja. Saya yang tanggung die. Saya ada suruh dia cari kerja tapi bila saya buka mulut je tentang kerja die melenting dan naik angin.

    Pada mulanya saya masih bertahan sampai satu tahap ni die marahkan saya sebab nasihatkan die suruh berubah die tengking dan marah saya sampai ke tahap memukul tubuh badan saya. Bukan sekali dua die pukul saya Puan, tapi dah banyak kali dan dalam tempoh saya tengah mengandung pun die pukul saya dan penah jugak satu masa tu die kurung saya dalam bilik air sebab marahkan saya keluar atas urusan kerja.

    Saya ni bukan saja sering dipukul tapi sering juga dianiaya mental sebab suami saya asyik minta duit daripada saya bagi tujuan die tukar aksesori kereta dan itulah hobinya. Dahla mintak duit daripada saya, nafkah diri saya pulak xpenah nak bagi dari awal kawin sampai lah sekarang.
    Saya juga sebelum ini pernah minta untuk suami saya lepaskan saya dengan cara baik tapi dia bersumpah depan saya dan cakap yang dia tidak akan sekali-kali mahu lepaskan saya. Saya buntu apa yang patut saya buat tapi saya tak dapat bertahan lagi hidup macam ni. Saya pernah juga terbaca perempuan (isteri) boleh memohon kepada Mahkamah bagi membubarkan perkahwinannya melalui cerai Fasakh. Betul ke Puan? Dan boleh bagi pencerahan kepada saya berkaitan isu yang saya bangkitkan di sini dan saya ingin tahu apakah hak-hak saya untuk memohon Fasakh di Mahkamah?

    Peguam: Benar Puan, perceraian melalui Fasakh adalah salah satu jalan yang Puan boleh mohon di Mahkamah selain perceraian secara khuluk (tebus talak) atau takliq yang merupakan hak isteri untuk memohon sekiranya berlaku keadaan-keadaan tertentu. Saya jelaskan di sini kepada Puan apakah yang dimaksudkan dengan perceraian melalui Fasakh ini. Fasakh ialah “melepaskan ikatan perkahwinan antara suami dan isteri setelah diminta cerai oleh isteri melalui hakim. Fasakh hanya boleh diputuskan oleh pihak yang berkuasa sahaja seperti hakim dan kadi apabila terdapat sebab-sebab tertentu”.

    Saya bantu Puan rujuk seksyen 53 (1) Enakmen Undang-undang Keluarga Islam (Negeri Melaka) 2002, terdapat beberapa sebab yang membolehkan seseorang itu membuat permohonan Fasakh. Oleh yang demikian itu, perceraian dengan cara ini perlu melalui saluran ke Mahkamah dan adalah lebih baik sekiranya kes seperti Puan ini menggunakan khidmat peguam bagi memudahkan cara perlaksanaannya.

    Di sini saya jelaskan terdapat syarat-syarat/sebab-sebab permohonan Fasakh ini difailkan ada diantaranya ialah:

    • Tempat di mana suami berada tidak diketahui selama lebih daripada satu tahun;
    • Suami tidak mengadakan peruntukan bagi nafkah selama tiga (3) bulan;
    • Suami dihukum penjara selama tiga tahun atau lebih;
    • Suami tidak menunaikan kewajipan perkahwinannya (nafkah batin) tanpa sebab yang munasabah selama tempoh satu tahun;

      dan ada beberapa alasan yang lain.

      Selain itu, jika suami dalam masa perkahwinan itu telah menganiayai isteri seperti:

    • Suami lazim menyakiti isteri atau menjadikan kehidupannya menderita disebabkan kelakuan aniaya tersebut;
    • Suami berkawan dengan perempuan-perempuan atau lelaki jahat atau hidup berperangai keji mengikut pandangan hukum syarak;
    • Suami telah cuba memaksa isteri hidup secara lucah;

      dan beberapa alasan lain yang akan kita bincangkan kemudian ya Puan.

    Bagaimanapun permohonan Fasakh tertakluk oleh Mahkamah dan Mahkamah berhak menolak sekiranya mendapati bahawa kesahihan alasan tersebut tidak terbukti. Ini bererti segala pembuktian di dalam kes Fasakh diberatkan kepada pihak yang menuntut dan di dalam situasi Puan ini, Puan lah yang patut dan mesti membuktikan secara menyeluruh samada secara dokumentar atau saksi yang kompeten dan mencukupi bahawa fakta kes telah mencapai tahap meyakinkan hakim bicara sebelum diluluskan permohonan fasakh itu.

    Berbalik kepada kes Puan ini, Puan katakan bahawa suami sering menganiaya Puan. Bahawa alasan penganiayaan Puan ini Mahkamah akan kenalpasti penganiayaan yang bagaimana Puan maksudkan. Adakah melalui pukul? Kalau pukul, pukul di bahagian mana? Sejauhmana pukulan tersebut mendatangkan kecederaan pada diri Puan? Sejauhmana pula kekerapan suami memukul Puan? Ada saksi tak? ATAU apa bukti yang Puan kata suami pukul Puan itu sudah cukup meyakinkan Mahkamah? Dalam situasi ini bukti dokumentar seperti laporan polis dan laporan perubatan sangat penting untuk ditenderkan di Mahkamah bagi membuktikan bahawa Puan telah dianiaya dari segi fizikal itu. Itu kalau penganiayaan fizikal ya Puan.

    Sama juga dengan penganiayaan mental di mana Puan perlu buktikan kepada Mahkamah sejauhmana penaniayaan tu memberi kesan kepada mental Puan.

    Kesimpulannya Puan, setiap dokumen Puan itu hendaklah dibuktikan di Mahkamah; seperti

    • Isu pukul – apa dokumennya dan saksi
    • Isu penderaan mental – apa dokumen dan saksi
    • Isu nafkah – apa dokumen dan saksi

    Baik Puan, saya rasa diperingkat ini lebih baik kalau kita boleh berjumpa dan saya boleh jelaskan lebih lanjut isu pengabaian dari sudut nafkah diri Puan.

    Client (Puan Ana): Terima kasih Puan sebab bantu saya dalam perkara ini dan saya juga bersedia untuk berjumpa dengan Puan.

    Peguam: Sama- sama Puan, cuma saya NASIHATKAN Puan menggunakan khidmat Peguam Syarie supaya kes ini boleh difailkan dengan teratur serta memenuhi kriteria Undang-undang dan Hukum Syarak.

     

    Hafsah dari Faiz Adnan & Associates

  • fasakh-peguam-syarie-faizadnan

    Fasakh VS Takliq – Perbezaan Fasakh dan Takliq

    Dialog FASAKH VS TAKLIQ:

    “Assalamualaikum Peguam Syarie Faiz Adnan… saya nak tanya sikit sama ada saya kena failkan kes fasakh atau takliq? Suami saya dah 3 tahun keluar dari rumah kelamin kami tanpa nafkah. Ada orang nasihatkan saya better saya failkan kes takliq tapi orang mahkamah kata lebih baik fasakh … saya confius”.

    Begitulah soalan yang diajukan kepada saya minggu lepas sewaktu saya dalam perjalanan dari mahkamah shah alam ke Bangsar (ofis). Dalam hati tercuit rasa ingin jelaskan dengan terperinci dan kalau boleh nak sangat jemput puan Ema ( bukan  nama sebenar ) datang ke ofis saya tapi rupanya dia bukan orang sini, nun jauh Sabah.

    “Puan, sebenarnya puan boleh saja nak failkan salah satu daripada 2 jenis kes tu sebab alasan puan tu sesuai untuk kedua-dua kes tu … tapi bagi saya lebih mudah kalau difailkan kes fasakh daripada kes takliq sebab ….”

    Syarat permohonan takliq diluluskan oleh Hakim Bicara :

    i- mestilah alasan yang dikemukakan itu bertepatan dengan lafaz takliq yang dilafazkan oleh pihak suami selepas akad nikah.

    ii- mestilah dibuktikan wujudnya lafaz takliq yang pernah dilafazkan oleh si suami selepas akad nikah dengan mengemukakan bukti dokumentar atau saksi yang menyaksikan lafaz itu

    iii- mestilah membuktikan secara comprehensive samada secara dokumentar atau saksi yang competent dan mencukupi bahawa fakta kes telah dilanggar oleh si suami.

    Jika dirujuk kepada 3 syarat ringkas di atas serta bandingkan dengan syarat permohonan fasakh diluluskan oleh Hakim Bicara :

    i- mestilah alasan untuk fasakh itu bertepatan dengan seksyen 52 (akta undang-undang keluarga islam wilayah-wilayah persekutuan 1984)

    ii- mestilah membuktikan secara comprehensive samada secara dokumentar atau saksi yang competent dan mencukupi bahawa fakta kes telah mencapai tahap meyakinkan hakim bicara sebelum diluluskan permohonan fasakh itu

    “Oooh begitu, maknanya lebih mudah saya failkan kes fasakh daripada kes takliq ye…sebab saya kena dapatkan saksi masa suami saya lafaz takliq dulu …tak mungkin lagi sebab saksi nikah kedua-dua dah meninggalkan . Maklumlah saya dah menikah 20 tahun lepas …eee payah kalau begitu ” reaksi  puan Ema.

    Alhamdulillah mesej saya dapat difahami  dengan jelas oleh Puan Ema. Apa yang saya kongsikan dengan beliau tadi bukanlah kali pertama soalan yang sama diajukan kepada saya malah mengikut pengalaman saya sendiri yang sudah 17 tahun beramal dalam bidang kepeguaman syarie di beberapa buah negeri di Malaysia, inilah cadangan terbaik yang boleh saya berikan kepada klien-klien saya.

    Tak salah kalau difailkan kes takliq, cuma pembuktiannya sahaja yang terpaksa 2 kali kerja . Pertama kena buktikan wujudnya lafaz takliq dan kedua kena buktikan taqlik dilanggar.

    Kes fasakh walaupun nampak susah tapi dari segi pembuktian lebih mudah.Malah seksyen 52 itu memperuntukkan alasan yang lebih ringan berbanding lafaz takliq.

    Misalnya  lafaz taqlik di Selangor :

    “Saya mengaku apabila saya  tinggalkan isteri saya (nama isteri )  selama empat bulan hijrah berturut-turut atau lebih dengan sengaja atau paksaan DAN saya atau wakil saya  tiada memberi nafkah kepadanya selama tempoh yang tersebut padahal ia taatkan saya….”

    Ringkasnya bahawa lafaz di atas memerlukan 2 kombinasi atau syarat yang perlukan pembuktian iaitu suami tinggalkan isteri lebih empat bulan hijrah serta dalam tempoh itu suami atau wakil suami tidak berikan apa-apa nafkah kepada isteri barulah hakim bicara boleh pertimbangkan kes itu.

    Berbanding kes fasakh misalnya seksyen 53 Enakmen Undang-undang Keluarga Islam Negeri Selangor 2003 spesifik isu nafkah  iaitu :

    …53(1)(b) : bahawa suami telah cuai atau telah tidak mengadakan peruntukan bagi nafkahnya selama tempoh tiga bulan .

    Jelas di sini isu nafkah yang diperuntukkan  dalam seksyen melibatkan fasakh lebih luas daripada lafaz takliq yamg lebih rigid. Maksudnya kalau seseorang isteri yang nak buktikan suaminya dalam kes fasakh ini terutama dalam isu nafkah, si isteri boleh buktikan samada si suami langsung tidak berikan nafkah zahir kepadanya dalam tempoh tersebut atau samada suami cuai beri nafkah.

    Cuai saya boleh maksudkan si suami culas atau kadang-kadang beri dan kadang-kadang tak beri nafkah kepada isterinya…juga boleh diterima sebagai alasan dan dipertimbangksn oleh hakim bicara sebelum memutuskan samada si iateri layak dipisahkan melalui peruntukan fasakh ini atau sebaliknya.

    “Maaf puan saya dah sampai ofis ni. Nanti saya cuba carikan nombor telefon peguam syarie di Sabah yang boleh bantu puan ye …tapi yang penting puan mesti ada peguam yang bantu puan dalam kes ini ye…bukan apa… nampak mudah tetapi tidak mudah yang disangkakan puan . Better puan lantiklah peguam …hati pun senang dan In sya Allah saya doakan permohonan puan berjaya”.. saya mengakhiri perbualan kami.

    “Terima kasih ye encik Faiz “

    Semoga bermanfaat untuk semua.

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menghubungi Peguam Syarie Faiz Adnan atau ingin membuat temujanji, anda boleh menghubungi kami melalui email, Facebook atau terus menghubungi no telefon pejabat kami.

  • jenis-sumpah

    KONSEP DAN AMALAN SUMPAH DALAM MAHKAMAH SYARIAH

    SUMPAH (AL-YAMIN)

    Rentetan daripada artikel sebelum ini berhubung dengan Isu Pembuktian Di Mahkamah Syariah, sumpah (al-yamin) merupakan salah satu kaedah pensabitan yang boleh digunakan bagi membuktikan sesuatu kes di Mahkamah Syariah. Dalam satu kejadian yang berlaku di Mahkamah, seorang wanita telah diarahkan oleh Hakim untuk bersumpah bagi menafikan dakwaan pihak penuntut disebabkan ketidakhadiran Penuntut untuk mengukuhkan dakwaannya pada hari prosiding. Rentetan daripada sumpah tersebut, maka Mahkamah Yang Mulia telah menolak permohonan Penuntut. Dalam kes Adiba Yasmin lawan Abdul Rani (JH,V/I,1990,44), Mahkamah memutuskan bahawa keterangan kedua-dua pihak adalah lemah dan pihak Penuntut gagal membuktikan kesnya. Oleh itu, Mahkamah mengarahkan Pihak yang Kena Tuntut bersumpah menafikan tuntutan. Rentetan daripada sumpah tersebut, Mahkamah Yang Mulia memutuskan bahawa permohonan Penuntut ditolak. Fenomena sedemikan sering berlaku kerana sumpah adalah salah satu pembuktian yang terpakai di Mahkamah Syariah kerana fungsinya adalah untuk menjelaskan lagi bahawa sumpah digunakan untuk memperkukuhkan sesuatu yang tidak pasti dengan menggunakan nama Allah atau sifatNya sama ada yang telah lalu atau yang akan datang, sama ada untuk mensabitkan atau menafikan.

    Definisi

    Menurut Abdul Karim Zaidan, sumpah (al-yamin) bermaksud sumpah yang dikenakan ke atas pihak yang kena dakwa sama ada Islam atau tidak, adil atau fasik, lelaki atau wanita sebagai menafikan dakwaan ke atas mereka. Begitu juga menurut Abdul Fattah Muhammad Abu Al-Ainain menurut pengarang Syarah al-azhar yang memberi definisi iaitu kata-kata yang khusus ataupun maknanya itu mengandungi sesuatu yang boleh menguatkan apa yang dituturkan oleh orang yang bersumpah itu sama ada ia hendak membuat sesuatu perkara atau meninggalkannya atau mempunyai ciri-ciri sebagaimana yang disumpah atau sebaliknya.

    Dalil

    Peranan sumpah ini telah diterangkan Allah s.w.t dalam surah al-Maidah ayat 89 yang bermaksud Allah tidak akan menyiksamu (menuntut kamu bertanggungjawab) disebabkan sumpah kamu yang tidak sengaja tetapi tuhan akan menyiksamu kerana sumpah yang telah kamu ikat teguh”. Ia bertepatan dengan Hadith Rasulullah S.A.W, Al-bayyinah itu keatas pihak yang mendakwa dan sumpah itu kepada pihak yang ingkar” (Al-San’ani,4:204).

    Peruntukan Undang-undang

    Menurut Seksyen 72 Akta Keterangan Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan (AKMSWP) juga telah memperuntukkan tentang sumpah iaitu “Beban untuk mengemukakan keterangan dalam sesuatu kes mal terletak pada orang yang mengatakan atau menegaskan sesuatu fakta (al-mudda’i) dan orang yang mengangkat sumpah untuk menafikan atau mempertikaikan sesuatu fakta (al-mudda’i alaiyh)”. Sumpah yang berkaitan dengan tuntutan di mahkamah boleh dibahagikan kepada dua jenis iaitu;

     

    jenis-sumpah

    1. SUMPAH PIHAK YANG KENA TUNTUT (AL-MUDDA’I ALAIYH)

    Merupakan sumpah asal yang berlaku apabila pihak yang menuntut gagal mengemukakan bukti yang mencukupi dan pihak yang kena tuntut menafikan perkara yang dituntut maka beliau diminta untuk bersumpah menafikan tuntutan berkenaan. Disebut sebagai ‘al-yamin al-asliyyah’, ‘al-yamin al-wajibah’ atau ‘al-yamin al-rafia’h’. Perkara ini diperuntukkan dalam AKMSWP iaitu; Seksyen 87(1) Dalam kes mal, keterangan hendaklah diberikan oleh Plaintif dan Defendan, dan jika Defendan menafikan tuntutan terhadapnya dia hendaklah dikehendaki mengangkat sumpah mengikut hukum syarak, Seksyen 87(2) Jika defendan mengangkat sumpah dibawah subseksyen (1), tuntutan yang dibuat oleh Plaintif hendaklah ditolak. Antara kes-kes yang menggunakan sumpah di Mahkamah Syariah iaitu Mat Husain Daud lawan ZawiahMamat (JH,VIII/I,1992,60), kes yang melibatkan harta sepencarian dan pihak yang menuntut tidak mempunyai keterangan yang cukup mengikut hukum syarak. Pihak yang kena tuntut pula menafikan. Mahkamah mengarahkan yang kena tuntut untuk bersumpah. Lalu tuntutan ditolak. Terdapat keadaan dimana pihak yang kena tuntut enggan mengangkat sumpah untuk menafikan tuntutan, maka peruntukan Seksyen 87(2)(b) AKMSWP seperti berikut adalah terpakai “ Jika Defendan enggan mengangkat sumpah, maka Mahkamah bolehlah meminta Plaintif mengangkat sumpah dan dengan sumpah itu tuntutannya hendaklah diterima”.

     

    2. SUMPAH PIHAK MENUNTUT (AL-MUDDA’I) 

    1. Yamin Jalibah: Sumpah oleh penuntut untuk mensabitkan tuntutan. Terbahagi kepada 4 bentuk:
      1. Sumpah Penuntut bersama seorang saksi diterangkan dalam Seksyen 88 AKMSWP yang menyebut bahawa “Jika di dalam kes mal, penuntut hanya mengemukakan seorang saksi, maka keterangan saksi itu hanya boleh diterima jika beserta dengan sumpah Penuntut”.
      2. YAMIN MARDUDAH: Sumpah yang dikembalikan diperuntukkan dalam Seksyen 87(2)(b) AKMSWP memperuntukkan “Jika defendan enggan mengangkat sumpah, maka Mahkamah bolehlah meminta plaintif mengangkat sumpah dan dengan sumpah itu tuntutannya hendaklah diterima.
      3. QASAMAH: Sumpah 50 kali berkaitan dengan tuduhan ke atas seseorang yang melakukan pembunuhan.
      4. LIAN: Sumpah yang dilaksanakan oleh suami /isteri bagi tuduhan melakukan zina antara mereka tanpa ada saksi yang cukup bagi mengelakkan hukuman jenayah qazaf.
    2. YAMIN TUHMAH : Sumpah yang dilakukan oleh Penuntut untuk menafikan sebarang tohmahan atau tuduhan yang terkena ke atas pihak yang kena tuntut atau dengan tujuan untuk membersihkan pihak yang kena tuntut bila sesuatu tuntutan itu tidak dapat dibuktikan.
    3. YAMIN ISTIZHAR: Sumpah yang bertujuan untuk memperkuatkan dan memperjelaskan tuntutan dan menolak sebarang tohmahan yang terkena kepada Penuntut setelah ia berjaya membuktikan tuntutannya. Sebagai contoh dalam kes Hasnah lawan Borhan al-Din (JH, VI/1,1998,118) iaitu berkaitan dengan pengesahan cerai taklik atas alasan meninggalkan Penuntut dan tidak memberi nafkah. Penuntut berjaya membuktikan melalui keterangan dua orang saksi bahawa telah wujud lafaz taklik berkenaan dan telah wujud perlanggarannya. Yang menuntut bersumpah untuk memperkuatkan tuntutan maka tuntutan diterima oleh Mahkamah Yang Mulia.

     

    Kesimpulan

    Tuntasnya, sumpah juga merupakan salah satu kaedah pensabitan yang digunakan dalam Undang-undang Keterangan Islam. Sumpah digunakan untuk menolak dakwaan atau menafikan sesuatu tuduhan. Ia juga merupakan alternatif terakhir apabila pihak tertentu gagal untuk mengemukakan bukti atau keterangan-keterangan lain melalui iqrar, syahadah dan qarinah misalnya. Pemakaian konsep al-bayyinah atau keterangan melalui pelbagai kaedah pensabitan ini memberikan ruang yang luas kepada semua pihak untuk mengemukakan apa sahaja bentuk keterangan yang dikira relevan dan dapat membantu hakim bicara serta mahkamah dalam proses untuk menegakkan keadilan dan memberikan keputusan yang sewajarnya. Walaupun peruntukan undang-undang ada memperuntukkan perkara-perkara yang berkaitan dengan kaedah-kaedah pensabitan melalui Undang-undang Keterangan Islam ini, namun rujukan muktamad adalah berdasarkan kepada hukum syarak daripada mana-mana mazhab yang sah jika terdapat kekeliruan di dalam memahami peruntukan undang-undang ataupun di dalam keadaan berlakunya lakuna (kelompongan) undang-undang.

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menetapkan temujanji dengan Peguam Syarie Faiz Adnan, anda boleh menghubungi kami menerusi telefon/email.

     

    Artikel disediakan oleh: Faiz Adnan & Associates

  • mahkamah_syariah_perbicaraan

    PROSEDUR PENYAMPAIAN SAMAN & KESAN KEPADA PERBICARAAN

    PENYAMPAIAN SAMAN & PERBICARAAN – Suatu kes di antara AAAA bin AAAA lwn BBBB binti BBBB, (Rayuan Mal No. 14500-001-002-2001 Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Kes ini tidak dilaporkan) iaitu tuntutan mengenai hadhanah anak dimana Hakim Bicara telah memutuskan hak lawatan diberikan kepada responden tanpa kehadiran perayu. Perayu telah berhujah bahawa penyampaian saman atau notis telah tidak dibuat dengan sempurna kerana Perayu tidak mengetahui tarikh perbicaraan dan tidak pula disampaikan kepada peguam perayu walaupun perayu telah melantik peguam Syarienya secara sah sepertimana yang diarahkan oleh Mahkamah sebelumnya. Mahkamah memutuskan keputusan Mahkamah Tinggi Syariah adalah tidak sah dan mengarahkan kes tersebut dibicara semula.

    Berdasarkan kepada kes di atas menunjukkan bahawa penyampaian apa-apa dokumen seperti notis kehadiran, saman atau permohonan hendaklah disampaikan dengan sempurna kepada pihak satu lagi sebelum sesuatu tindakan kepada prosiding seterusnya boleh diputuskan oleh Hakim Bicara.

     

    PENDAHULUAN

    Secara ringkasnya, terdapat dua cara yang perlu digunakan dalam memulakan tindakan prosiding mal di Mahkamah Syariah, iaitu:

    1. Saman di bawah sek.7 (1) Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003; dan
    2. Permohonan mengikut kaedah Am di bawah Sek.7 (2) Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Kemudian, sebaik sahaja saman disediakan dan difailkan ke Mahkamah dan pengindorsannya telah didrafkan dengan sewajarnya, langkah berikutnya ialah mendaftarkan kes atau tuntutan tersebut di Mahkamah dan diberi nombor kod pendaftaran mengikut klasifikasi kes-kes atau tuntutan yang dikehendaki Plaintif terhadap Defendan.

     

    Bagaimana Saman di sampaikan kepada pihak Defendan?

    Langkah berikutnya bersesuaian dengan tajuk utama di atas ialah Penyampaian Saman oleh Plaintif kepada Defendan atau Defendan-defendan. Penyampaian sesuatu saman boleh dibahagikan kepada dua keadaan, iaitu;

    1. Penyampaian saman dalam bidangkuasa; dan
    2. Penyampaian saman di luar bidangkuasa

     

    Apakah yang dimaksudkan oleh Penyampaian Dalam Bidang Kuasa dan Bagaimana Penyampaian tersebut dilakukan?

    Kaedah Am yang dipakai untuk menyampaikan proses penyampaian saman ialah  “Penyampaian Ke diri ” (personal service). Penyampaian Ke diri iaitu kepada diri Defendan yang  berada dalam bidang kuasa Mahkamah, yakni  berada dalam negeri dimana saman tersebut difailkan oleh Plaintif.

    Prosedur ini memerlukan Plaintif atau ejennya menyerahkan atau meninggalkan kepada Defendan sendiri satu salinan saman, yakni suatu salinan yang mengandungi meterai Mahkamah dan  tandatangan Pendaftar. Bagaimanapun, peguam Syarie Defendan boleh menerima penyampaian saman bagi pihak Defendan dan seterusnya peguam syarie Defendan akan mengindorskan suatu kenyataan di atas saman tersebut.

    • Keengganan Menerima Saman atau Dokumen

    Jika Defendan atau defendan-defendan, enggan untuk menerima saman, dibenarkan untuk melakukan perkara-perkara seperti berikut:

    1. saman atau dokumen tersebut bolehlah ditinggalkan berhampiran dengan orang itu dan perhatiannya hendahlah diarahkan kepada saman tersebut mengikut Sek. 42 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003;
    2. Jika pihak-pihak itu telah diwakili oleh peguam Syarie mana-mana pihak yang telah menfaikan wakalah mengikut Sek.34 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003 kecuali sebagaimana yang diperuntukkan selainnya mengikut Sek. 43 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003;
    3. keengganannya sudah memadai untuk penyampaian tersebut dianggap terlaksana dengan syarat satu afidavit penyampaian tersebut keengganan menerima suatu saman hendaklah difailkan sebagai bukti keengganan tersebut.
    • Hari Kehadiran

    Sesuatu saman yang diserahkan di alamat bagi penyampaian mana-mana orang hendaklah disifatkan telah disampaikan kepada orang itu mengikut Sek.44 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Sesuatu saman hendaklah disampaikan tidak kurang daripada (7) tujuh hari genap sebelum hari kehadiran melainkan jika Mahkamah memerintahkan selainnya. Pendaftar Mahkamah boleh mengubah hari kehadiran kepada satu tarikh kain, jika perlu mengikut Sek.45 (1),(2) dan (3) Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Bagaimanapun, berdasarkan Arahan Amalan No. 2 Tahun 2012, peraturan telah ditetapkan bagi tujuan penyelarasan mengenai tempoh penyampaian saman Kediri Defendan. Tempoh penyampaian saman Kediri kepada Defendan selain saman yang beralamat di luar bidang kuasa sesebuah mahkamah hendaklah disempurnakan dalam tempoh 14 hari dari tarikh saman dikeluarkan.

    • Tempat dan Masa Penyampaian

    Penyampaian boleh dilaksanakan di mana-mana tempat, pada mana-mana hari dan pada bila-bila masa sama ada pada wakti siang atau malam.

    Penyampaian yang dibuat selepas pukul 4.00 petang hendaklah disifatkan telah dilaksanakan pada hari yang berikutnya. Penyampaian yang dilaksanakan selepas pukul 12.00 tengah hari pada hari sebelum, atau pada bila-bila masa pada, hari kelepasan am, hendaklah disifatkan telah dilaksanakan pada hari yang mengikut hari kelepasan itu mengikut Sek. 46 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    • Pengecualian Penyampaian Ke Diri Dalam Kes Khas

    Di dalam Konteks kes khas ini, dapat dibahagikan kepada (3) tiga kategori mengikut Sek. 47 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003;

    1. Bagi Penyampaian kepada seseorang yang tidak berkeupayaan, penyampaian kepadanya hendaklah dibuat kepada penjaga ad litemnya, jika ada. Bagaimanapun, Mahkamah boleh, atas permohonan pihak-pihak, memerintahkan supaya penyampaian kepada seseorang  orang tidak berkeupayaan dibuat kepada mana-mana orang lain;
    2. Penyampaian kepada seseorang banduan pula, penyampaian dianggap telah sempurna apabila dibuat kepada pegawai yang menjaga penjara tersebut;
    3. Bagi anggota tentera pula, Penyampaian kepada mana-mana anggota Angkatan Tentera hendaklah dibuat kepada pegawai pemerintah atau adjutant unitnya.
    • Penyampaian Ganti

    Dalam kes Tuminah lwn Arifin, (1983) 4 JH 84, Plaintif memfailkan tuntutan cerai ta’lik kerana telah ditinggalkan oleh suaminya. Penyampaian ke diri tidak dapat dilakukan kerana tempat tinggal suami tidak diketahui. Saman telah diserahkan melalui penyampaian gantian dengan cara notis berkenaan dengan tuntutan berkenaan diletakkan di semua pejabat-pejabat kadi di seluruh negeri Johor dan diiklankan di dalam akhbar tempatan.

    Sekiranya saman tersebut tidak dapat disempurnakan dengan cara penyampaian Ke diri Defendan atau peguam Syarie Defendan, dalam keadaan tertentu Mahkamah boleh mengeluarkan perintah untuk “Penyampaian ganti” setelah Mahkamah berpuashati bahawa segala usaha yang munasabah telah dilakukan bagi menyempurnakan saman tersebut.

    Mahkamah boleh memerintahkan supaya saman itu disampaikan dengan cara;

    1. Menampalkan suatu salinannya di papan kenyataan Mahkamah, dan
    2. Menampalkan suatu salinannya disuatu tempat yang mudah dilihat dibangunan terakhir tempat orang hendak disampaikan saman itu diketahui tinggal, atau
    3. Mengikut apa-apa cara lain yang difikirkan patut oleh Mahkamah.
    4. Selain itu juga, saman tersebut juga boleh disampaikan dengan cara mengiklankannya dalam akhbar tempatan mengikut Sek. 48 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Penyampaian ganti hendaklah mempunyai kesan seperti penyampaian ke diri. Apa-apa permohonan bagi perintah dibawah mengikut Sek.48 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003 ini hendaklah disokong dengan afidavit yang menyatakan akta atau enakmen yang menjadi asas permohonan itu.

    Berdasarkan Arahan Amalan No. 3 Tahun 2012, peraturan telah ditetapkan bagi tujuan penyelarasan mengenai tempoh penyampaian saman gantian. Tempoh penyampaian saman gantian hendaklah disempurnakan dalam tempoh 14 hari dari tarikh Perintah Saman Gantian dikeluarkan.

    • Bukti Penyampaian

    Sesuatu penyampaian saman atau dokumen, boleh dibuktikan melalui satu afidavit oleh orang yang melaksanakan penyampaian tersebut ke diri orang yang saman itu disampaikan.

    Orang yang menerima saman itu hendaklah menandatangani suatu pengakuterimaan pemyampaian, tetapi keengganan orang itu atau ketidakupayaannya untuk menandatangani saman itu tidak akan menjejaskan kesahan penyampaian itu sepertimana yang diperuntukkan mengikut Sek. 49 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    Suatu perintah bagi penyampaian, atau bagi penyampaian ganti, boleh diubah oleh Mahkamah sepertimana diperuntukkan Sek. 50 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

     

    Apakah yang dimaksudkan oleh Penyampaian Di Luar Bidang Kuasa dan Bagaimana Penyampaian tersebut dilakukan?

    Terdapat juga sesetengah kes dimana kebenaran untuk mengeluarkan saman tersebut diperlukan, misalnya jika Defendan berada di luar bidang kuasa Mahkamah yang mengeluarkan saman tersebut, yakni  berada di luar negeri. Saman tidak akan dikeluarkan bagi seseorang Plaintif yang ingin menyampaikannya kepada orang yang berada di luar kawasan Mahkamah dimana Plaintif menfailkan kesnya.

    Bagi tujuan Penyampaian saman di luar bidangkuasa, mengikut Sek. 52 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003 memperuntukkan seperti berikut:

    • Mahkamah boleh memerintahkan penyampaian tersebut jika─
    1. Keseluruhan hal perkara tindakan itu berhubung dengan harta tak alih yang terletak dalam Negeri Selangor;
    2. Apa-apa relief diminta terhadap mana-mana orang yang berdomisil atau biasanya bermastautin atau menjalankan perniagaan di Negeri Selangor;
    3. tindakan itu dibawa dengan sepatutnya terhadap seseorang yang kepadanya penyampaian dibuat dengan sempurna di Negeri Selangor, seseorang di luar negeri Selangor ialah suatu pihak yang perlu atau patut dalam tindakan itu; atau
    4. dalam apa-apa hal yang berbangkit daripada perkahwinan, kemastautinan salah satu pihak kepada perkahwinan itu pada masa permohonan itu ialah di Negeri Selangor.
    • Tertakluk kepada seksyen 54 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003, apa-apa perintah yang memberikan kebenaran untuk melaksanakan penyampaian di luar bidang kuasa hendaklah mengarahkan cara penyampaian itu hendaklah dilaksanakan dan bagaimana penyampaian itu boleh dibuktikan.

    Sebagai contoh, seorang Plaintif telah menfailkan saman di Negeri Selangor, dimana seorang Defandan yang akan menerima saman tersebut berada di Negeri Sembilan, maka Plaintif hendaklah terlebih dahulu mendapatkan kebenaran Hakim syarie atau Pendaftar di Negeri Selangor sebagaimana peruntukan yang dikeluarkan di bawah Arahan Amalan No. 16 Tahun 2002.

     

    Kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya Defendan enggan menerima atau menandatangani saman?

    Keengganan seseorang untuk menerima atau menandatangani sesuatu saman atau dokumen itu tidaklah menjejaskan kesahan penyampaian tersebut, dengan syarat satu afidavit penyampaian berkenaan keengganan atau ketidakupayaan seseorang penerima saman atau dokumen untuk  menandatangani dinyatakan dalam afidavit penyampaian yang diikrarkan di hadapan Pendaftar sebagai bukti penyampaian.

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya Defendan tidak hadir ke Mahkamah?

    Mahkamah mempunyai kuasa untuk mengeluarkan satu waran untuk menangkap seseorang yang saman hendak diserahkan kepadanya supaya hadir ke Mahkamah jika Mahkamah berpuas hati sepertimana yang diperuntukkan Sek. 51 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003.

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya Defendan tidak dijumpai dan tempat tinggal suami tidak diketahui.?

    Mahkamah boleh mengeluarkan perintah untuk “Penyampaian ganti”. Disini kesan kepada Perbicaran yang dapat dilihat adalah selepas mendapat Perintah untuk Penyampaian Ganti kes tersebut ialah kes boleh diteruskan walau tanpa kehadiran Defendan dengan mengunakan Perintah dan Afidavit Penyampaian Ganti tersebut sebagai bukti penyampaian.

    • Apakah kesan Penyampaian saman kepada Perbicaraan? Sekiranya pihak-pihak tidak hadir ke Mahkamah?

    Ketidakhadiran pihak-pihak juga memberikan kesan kepada Perbicaraan kes. Seperimana yang diperuntukkan di dalam Sek. 121 Enakmen Tatacara Mal Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003. Apabila mana-mana tindakan dipanggil untuk pendengaran, Mahkamah boleh membuang tindakan itu jika tiada satu pihak pun hadir. Mahkamah juga boleh jika Defendan tidak hadir, tertakluk kepada bukti penyampaian wajar, mendengar dan memutuskan tindakan itu tanpa kehadirannya atau jika plaintif tidak hadir, Mahkamah juga boleh membuang tindakan itu dan mendengar memutuskan apa-apa tuntutan balas.

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menetapkan temujanji dengan Peguam Syarie Faiz Adnan, anda boleh menghubungi kami menerusi telefon/email.

    Artikel disediakan untuk: Faiz Adnan & Associates

    Gambar hiasan oleh: Kosmo

  • Mahkamah Syariah

    Isu Pembuktian di Mahkamah Syariah

    Seorang wanita dilihat menangis teresak-esak di dalam kandang saksi selepas ditegur beberapa kali oleh hakim bicara kerana gagal memahami kehendak hakim bicara dan undang-undang semasa prosiding perbicaraan keterangan utama bagi dirinya dalam kes fasakh. Beliau nampak tertekan lagi apabila peguam syarie pihak Defendan atau suaminya asyik membantah itu dan ini kerana dakwanya keterangan Plaintif tidak diplidkan dalam pliding beliau semasa kes ini difailkan. Lebih malang lagi apabila wanita ini seperti tidak mempedulikan kehendak undang-undang keterangan dan hakim bicara apabila beliau enggan membawa saksi dan tiada satu pun dokumen yang menyokong keterangannya.

    Kesudahannya hakim bicara memutuskan dan memerintahkan Defendan bersumpah menafikan dakwaan si isteri dan akhirnya kes ini dibuang. Ketika itu barulah wanita ini sedar kesilapan yang dilakukannya. Apa nak buat, nasi telah menjadi bubur. Inilah senario yang biasa dilihat dan terjadi di Mahkamah Syariah apabila pihak-pihak tidak bersedia dalam memberi keterangan semasa proses perbicaraan dan akhirnya memakan diri sendiri. Ini juga jelas menunjukkan peri pentingnya seseorang itu membawa bukti dalam pelbagai bentuk keterangan yang ada bagi mengukuhkan dakwaannya seterusnya memudahkan hakim bicara untuk membuat keputusan yang sewajarnya.

    Menurut Seksyen 3 Enakmen Keterangan Mahkamah Syariah (Negeri Selangor) 2003, keterangan ialah bayyinah dan syahadah. Keterangan lisan pula ialah segala pernyataan yang dibuat oleh saksi yang dibenarkan atau dikehendaki oleh mahkamah berhubung perkara-perkara fakta yang disiasat manakala keterangan dokumentar pula merupakan segala dokumen yang dikemukakan bagi pemeriksaan mahkamah. Secara umumnya, terdapat lima jenis keterangan di bawah Undang-undang Keterangan Islam iaitu:

    1. Keterangan Lisan;
    2. Keterangan Dokumen;
    3. Keterangan Keadaan;
    4. Keterangan Secara Langsung; dan
    5. Keterangan Dengar Cakap

     

    Kaedah keterangan yang terbaik pula ialah keterangan yang berasaskan sumber primer atau sumber asal yang sahih. Misalnya, jika keterangan tersebut berbentuk dokumen, maka dokumen yang terbaik adalah dokumen asal manakala bagi keterangan secara langsung pula, keterangan terbaik ialah pernyataan secara langsung oleh seseorang saksi yang hadir bagi memberikan keterangannya berhubung sesuatu kes di mahkamah. Terdapat banyak kaedah pensabitan yang boleh digunakan bagi membuktikan sesuatu kes di mahkamah dalam Undang-undang Keterangan Islam iaitu:

    1. Iqrar: Pengakuan atau pengiktirafan yang khusus sebagai salah satu cara pembuktian bagi mensabitkan hak atau kepentingan orang lain, ke atas dirinya sendiri, atau mensabitkan sesuatu kesalahan atau tanggungan ke atas dirinya seperti pengakuan berzina.
    2. Syahadah: Pemberitahuan yang bersifat benar menggunakan lafaz kesaksian atau “aku naik saksi” yang dilakukan dalam majlis kehakiman atau mahkamah yang diberikan bagi kepentingan orang lain ke atas orang lain.
    3. Khabar: Sesuatu perkara (kes) yang disampaikan dan dibuktikan melalui perkhabaran mutawatir kepada mahkamah.
    4. Sumpah (al-yamin): Suatu perkataan yang disertakan dengannya nama Allah, digunakan untuk menyatakan kesungguhan (tahqiq) terhadap sesuatu perkara yang tidak akan sabit tanpa bersumpah. Ini termasuklah perkara yang telah berlalu atau yang akan datang.
    5. Qarinah: Setiap sesuatu (sama ada ia boleh dilihat, dirasa, didengar, dipegang dan sebagainya) yang boleh dijadikan bukti atau keterangan bagi mensabitkan tentang ada sesuatu atau tiada sesuatu.
    6. Pendapat Pakar (Ra’yu al-Khabir): Pendapat yang diberi oleh seseorang yang mempunyai kepakaran dalam sesuatu bidang atau persoalan.
    7. Qiyafah: Pembuktian untuk mensabitkan nasab berdasarkan persamaan di antara seorang dengan seorang yang lain.
    8. Catatan (al-Kibah): Tulisan atau catatan yang dibuat oleh seseorang sama ada pemerintah, hakim atau rakyat biasa.
    9. Pengetahuan Hakim (Ilmu al-Qadi): Sesuatu kejadian yang disaksikan dan diketahui oleh seorang hakim yang mengetahui latar belakang dan fakta-fakta kejadian tersebut.
    10. Qasamah: Sumpah yang diulang-ulang dalam dakwaan pembunuhan, sebanyak 50 kali oleh 50 orang lelaki.
    11. Lian: Satu proses sumpah yang mengakibatkan perpisahan suami isteri kerana kegagalan suami membuktikan kecurangan isterinya.
    12. Undian: Satu proses untuk menetapkan orang atau pihak yang akan menikmati sesuatu hak atau kepentingan di antara mereka yang setaraf, yang sama-sama telah memenuhi syarat untuk menikmati hak atau kepentingan tersebut.

     

    Menerusi satu kes lain berhubung isu pertukaran agama, iaitu kes Permohonan Perisytiharan Status Agama Si Mati Nyonya Binti Tahir (2006) 21/2 JH 221, suatu permohonan ex-parte telah dibuat oleh Majlis Agama Islam Negeri Sembilan, Jabatan Agama Islam Negeri Sembilan dan Pegawai Agama Islam Daerah Tampin, Negeri Sembilan berhubung status dan ketentuan agama Islam Nyonya Binti Tahir yang telah meninggal dunia pada tarikh 18 Januari 2006 kerana sakit tua. Apabila si mati meninggal dunia timbul masalah tentang pengkebumiannya disebabkan status agama yang meragukan. Beliau adalah seorang perempuan Melayu yang dilahirkan pada tahun 1918. Sejak kecil beliau tinggal bersama datuknya seorang mualaf Cina dengan mendapat asuhan dan didikan adat resam dan budaya Cina. Pada tahun 1936, beliau telah berkahwin dengan seorang lelaki Cina dan dikurniakan 13 orang anak.  Sejak berkahwin sehingga beliau mati, beliau hidup dengan menyembah Tokong Cina dan tidak pernah mengamalkan cara hidup Islam sepanjang hidupnya.

    Dalam menentukan bahawa si mati adalah seorang yang beragama Islam atau sebaliknya pada masa kematiannya, mahkamah telah merujuk kepada Surat Akuan yang dibuat oleh si mati di hadapan Pesuruhjaya Sumpah pada 19 Julai 1991 dan satu dokumen yang telah dikeluarkan oleh Pejabat Agama Islam dan Mahkamah Kadi Daerah Alor Gajah, Melaka yang bertarikh 7 Mei 1986 yang berbentuk surat laporan. Dalam surat laporan tersebut, ia menyatakan bahawa Nyonya Tahir sejak dari kecil lagi telah hidup dan dibesarkan secara Cina oleh datuknya dan telah berkahwin dengan lelaki Cina pada usia 18 tahun serta dikurniakan dengan 13 orang anak hasil daripada perkahwinan tersebut. Si mati juga dalam surat itu mengaku telah menyembah Tokong Cina yang terdapat di dalam rumahnya. Kesemua anaknya juga berkahwin dengan orang Cina. Keterangan baiyyinah juga dibawa oleh anak-anak si mati berkaitan amalan ibu mereka semasa hayat yang mengamalkan ajaran Buddha. Dokumen persendirian dalam bentuk gambar-gambar juga diberikan bagi membantu mahkamah.

    Berdasarkan qarinah dan juga bukti-bukti berupa dokumen dan ekshibit daripada ahli-ahli waris si mati menerusi Surat Akuan si mati di hadapan Pesuruhjaya Sumpah, satu dokumen yang berbentuk surat laporan, keterangan saksi dan juga gambar-gambar si mati yang mengamalkan ajaran Buddha semasa hayatnya, mahkamah telah memutuskan bahawa si mati Nyonya Binti Tahir adalah bukan beragama Islam semasa kematiannya dan ahli-ahli waris si mati berhak untuk menuntut mayat beliau serta menguruskan pengebumian mayat berkenaan.

    Kes ini jelas menunjukkan bahawa berdasarkan qarinah yang telah diberikan di mahkamah, bukti-bukti yang dibawa adalah cukup kuat dan yakin untuk diterima pakai di mahkamah berhubung status kematian Nyonya Tahir. Walaupun beliau lahir sebagai seorang perempuan Melayu yang beragama Islam, namun mahkamah terpaksa memutuskan bahawa beliau bukan beragama Islam semasa kematiannya berdasarkan qarinah yang jelas. Dalam Surat Akuannya juga, si mati telah membuat pengakuan (iqrar) bahawa beliau telah keluar daripada agama Islam dan memohon agar dikebumikan secara tradisi orang Cina sekiranya beliau mati.

    Keterangan adalah sesuatu yang sangat penting dalam proses perbicaraan. Tanpa keterangan, hukuman tidak mampu dilaksanakan dan dijalankan dengan adil dan saksama. Keteranganlah yang membantu para hakim untuk mencari kebenaran dan menjatuhkan sesuatu hukuman itu dengan adil dan tepat. Bagi tahap pembuktian keterangan, ia terbahagi kepada lima iaitu:

    1. Yakin;
    2. Zan Al-Ghalib;
    3. Zan;
    4. Syak; dan
    5. Waham

     

    Yakin merupakan pembuktian tanpa keraguan yang mencapai tahap 100%. Ini menunjukkan bahawa keterangan yang dibawa tidak boleh dipatahkan dan merupakan bukti yang paling konkrit yang diterima di mahkamah. Contoh keterangan yang mencapai tahap yakin ialah iqrar dan syahadah. Zan al-ghalib pula merupakan tahap pembuktian kedua tertinggi yang diterima di mahkamah. Ia merupakan pembuktian melampaui keraguan munasabah (beyond reasonable doubt) dan mencapai tahap 90%-99.9%. Contoh keterangannya ialah qarinah.

    Zan pula bermaksud sangkaan atau dalam keadaan yang tidak pasti tetapi lebih hampir dan mirip kepada benar. Tetapi tahap ini tidak cukup untuk mensabitkan sesuatu kes kecuali jika ia sampai kepada tahap zan al-ghalib. Bagi tahap pembuktian yang keempat, syak ialah sangkaan atau keadaan tidak pasti (50-50) di antara sabit atau tidak sabit persamaan kemungkinan di antara yang benar dengan yang salah. Melalui kaedah fiqh, yakin tidak akan terangkat melalui syak kerana tahap syak adalah kemungkinan sahaja. Manakala waham pula merupakan tahap pembuktian yang terendah kerana ia hanyalah sangkaan semata atau keadaan tidak pasti yang lebih cenderung kepada salah dan tidak boleh dijadikan asas pensabitan.

    Terdapat banyak lagi kaedah pembuktian bagi membuktikan keterangan sesuatu kes di mahkamah, terutamanya di era modernisasi ini, kaedah-kaedah saintifik seperti ujian DNA turut digunapakai bagi menentukan kesahan taraf anak luar nikah. Bagi kes seperti fasakh pula, keterangan saksi dan juga dokumen-dokumen seperti bil, resit dan sebagainya juga adalah penting bagi membuktikan pengabaian nafkah yang telah dilakukan oleh pihak Defendan. Dalam Islam, dari segi prinsip pembuktiannya adalah sangat ketat serta rigid dan Mahkamah Syariah memerlukan perbicaraan bagi setiap kes untuk menentukan dan memastikan agar keadilan dapat dicapai dengan seadilnya.
    Artikel oleh: Faiz Adnan & Associates

    Untuk sebarang pertanyaan berkenaan perkhidmatan kami/memerlukan nasihat guaman syarie, anda boleh menghubungi kami di sini.

Page 1 of 212