• tuntutan harta sepencarian: bekas isteri dan anak-anak dihalau keluar rumah

    TUNTUTAN HARTA SEPENCARIAN: BEKAS ISTERI DAN ANAK-ANAK DIHALAU KELUAR RUMAH

    SOALAN: Assalamualaikum W.B.T.  Saya ada beberapa persoalan yang ingin diajukan kepada Peguam Syarie Faiz Adnan Associates mengenai harta sepencarian. Saya dan bekas suami telah berkahwin pada 5 julai 1986 dan bercerai pada 6 ogos 2016. Kami telah dikurniakan dua orang cahaya mata. Semasa dalam tempoh perkahwinan, kami berdua mempunyai sebuah rumah teres di Kajang. Rumah tersebut dibeli pada tahun 1994 selepas lapan tahun perkahwinan. Namun setelah kami bercerai, suami menghalau  saya dan anak-anak supaya keluar dari rumah tersebut atas alasan saya tidak mempunyai hak ke atas rumah tersebut memandangkan penama atas tersebut atas nama bekas suami. Jadi persoalan saya disini, adakah saya boleh menuntut di Mahkamah Syariah supaya rumah tersebut dijadikan sebagai harta sepencarian walaupun saya tidak ada mengeluarkan wang dalam proses pembelian rumah tersebut? Dan berapakah kadar yang selayaknya saya terima? Mohon penjelasan. (Malika, Bangi Selangor)

     

    JAWAPAN:

    1) Terima kasih Puan Malika atas soalan yang telah diajukan tersebut. Jadi, melihat kepada permasalahan puan diatas, apa yang dapat saya simpulkan disini ialah  terdapat beberapa isu yang boleh  diketengahkan:

    • Sama ada harta yang dituntut merupakan harta sepencarian atau tidak
    • Sama ada wujud sumbangan pihak-pihak bagi memperolehi harta tersebut dan kadar yang harus dibahagikan kepada pihak-pihak

    Jadi, saya akan cuba menjawab satu-persatu berkenaan isu di atas.

     

    ISU PERTAMA: SAMA ADA HARTA YANG DITUNTUT MERUPAKAN HARTA SEPENCARIAN ATAU TIDAK. 

     

    2) Perkara ini boleh dirujuk mengikut seksyen 2 Undang-Undang Keluarga Islam Selangor 2003 berkenaan dengan tafsiran harta sepencarian:

    “Harta sepencarian” ertinya harta yang diperoleh oleh suami dan isteri semasa  perkahwinan berkuatkuasa mengikut syarat-yarat yang ditentukan oleh Hukum Syarak;

    3) Malah perkara ini juga telah dinyatakan secara jelas di dalam Enakmen yang sama seksyen 122(1) yang memperuntukkan:

    Mahkamah hendaklah mempunyai kuasa apabila membenarkan lafaz talaq atau apabila membuat suatu perintah penceraian untuk memerintahkan supaya apa-apa yang diperoleh oleh pihak-pihak sewaktu perkahwinan dengan usaha bersama mereka dibahagikan antara mereka atau supaya mana-mana aset itu dijual dan hasil jualan itu dibahagikan antara pihak-pihak.

    4) Di dalam Al-quran berdasarkan firman Allah di dalam surah An-Nisa’ ayat 32 ada menyebut:

    “Dan janganlah kamu iri hati terhadap apa yang telah dikurniakan Allah kepada sebahagian kamu lebih banyak daripada sebahagian yang lain kerana bagi lelaki ada bahagian dari apa yang diusahakannya dan Bagi perempuan pula ada bahagian dari apa yang mereka usahakan dan mohonlah kepada Allah sebahagian daripada kurnianya Sesungguhnya Allah Maha Mengetahui segala sesuatu”

    Berdasarkan kepada nas Al-Quran di atas jelas menyatakan bahawa perempuan (isteri) mempunyai hak ke atas apa yang diusahakan termasuk juga dalam apa-apa usaha yang mendorong suami berjaya dalam kehidupan seharian sehingga suami berjaya memiliki harta harta tersebut. Usaha ini dikenali sebagai “sumbangan tidak langsung”. Usaha ini secara tidak langsung mendapat pengiktirafan dan ianya dijadikan asas di dalam harta sepencarian kerana peranan isteri dalam urusan rumah tangga adalah usaha yang diiktiraf oleh Hukum Syarak.

     

    5) Manakala dari sudut hukum adat pula, walaupun perkataan Harta Sepencarian ini tidak dinyatakan secara khusus oleh syarak, namun ianya merupakan adat melayu yang telah diterima pakai dan mendatangkan kebaikan kepada kaum wanita. Oleh yang demikian tuntutan harta sepencarian di Malaysia adalah berdasarkan kepada adat atau ‘uruf. Sesuatu perkara yang menjadi adat atau ‘uruf yang tidak bertentangan dengan hukum syarak serta menjadi kebiasaan amalan, maka ia layak diiktiraf dari sudut undang-undang.

     

    6) Dalam hal ini, bagi menentukan sama ada harta tersebut adalah harta sepencarian atau tidak, maka mahkamah akan melihat kepada tempoh masa harta tersebut diperolehi dan sama ada wujud atau tidak sumbangan kedua-dua pihak sama ada secara langsung atau tidak langsung bagi memperolehi harta tersebut.

     

    7) Pihak yang ingin menuntut perlulah membuktikan kepada mahkamah bahawa harta sepencarian tersebut sama ada harta alih (seperti wang simpanan dan kereta) atau harta tak alih (seperti rumah atau hartanah) telah diperoleh dalam tempoh perkahwinan. Seandainya harta yang dikumpul itu berlaku selepas penceraian, maka tidaklah dianggap sebagai harta sepencarian.

     

    8) Seorang suami tidak boleh menentukan hak ke atas harta yang bukan mutlak walau namanya tertera sebagai pemilik. Setiap harta yang dibeli walau hanya atas nama suami, ia boleh dituntut sebagai harta sepencarian apabila isteri turut menyumbang. Sumbangan yang dimaksudkan bukan sekadar wang ringgit tetapi tenaga, dorongan dan sokongan yang diberi sehingga membolehkan harta tersebut dikumpul.

     

    9) Jadi, berikutan dengan permasalahan Puan Malika ini, seandainya dapat dibuktikan bahawa rumah teres tersebut telah diperolehi bersama sewaktu dalam perkahwinan sama ada bukti melalui dokumen-dokumen ataupun saksi-saksi maka saya percaya puan juga berhak ke atas rumah tersebut dan ia boleh dituntut sebagai harta sepencarian. Dalam  hal ini, mahkamah akan melihat kepada faktor-faktor tertentu seperti sumbangan pihak-pihak bagi memperolehi harta tersebut dan kadar yang harus dibahagikan. Maka perkara ini akan dijelaskan pada isu yang kedua.

     

    ISU KEDUA: SAMA ADA WUJUD SUMBANGAN PIHAK-PIHAK BAGI MEMPEROLEHI HARTA TERSEBUT DAN KADAR YANG HARUS DIBAHAGIKAN KEPADA PIHAK-PIHAK

     

    10) Perlulah dijelaskan  disini, sebelum Mahkamah menetapkan kadar yang perlu dibahagikan kepada pihak-pihak, mahkamah akan melihat kepada sumbangan yang diberikan di antara kedua-dua pihak. Ini kerana harta sepencarian merupakan tuntutan yang kadarnya ditentukan berdasarkan kepada sedikit atau banyaknya takat sumbangan yang diberikan.

     

    11) Sumbangan yang dimaksudkan disini ialah merujuk kepada sumbangan secara langsung dan sumbangan tidak langsung:

    • Sumbangan secara langsung ini merujuk kepada usaha yang diberikan oleh kedua-dua pihak untuk memperoleh harta tersebut. Antara seperti sumbangan dari sudut kewangan.
    • Manakala, bagi sumbangan tidak langsung pula kebiasannya merujuk kepada kerja-kerja rumah yang dilaksanakan oleh isteri dalam menguruskan rumah tangga. Ini termasuklah idea, dorongan serta keselesaan yang dikecapi suami sehingga membolehkannya mendapatkan harta tersebut

     

    12) Sekiranya harta itu merupakan harta usaha bersama, maka faktor-faktor yang akan diambil kira oleh mahkamah termasuklah takat sumbangan tiap-tiap pihak dalam bentuk wang, harta atau kerja bagi memperoleh harta tersebut, hutang-hutang yang telah dibuat bagi manfaat bersama mereka serta keperluan anak-anak yang belum dewasa daripada perkahwinan itu.

     

    13)  Namun sekiranya harta tersebut merupakan harta tunggal, mahkamah akan melihat kepada sumbangan tidak langsung yang telah dibuat oleh pihak yang tidak memperoleh harta itu. Sebagai contoh melakukan kebajikan keluarga seperti memelihara rumah tangga, memenuhi keperluan anak-anak dan sebagainya.

     

    14) Berkenaan dengan kadar pembahagian harta pula, ianya boleh dikategorikan kepada tiga bahagian iaitu:

    1. Pembahagian sepertiga atau kurang kepada isteri: Pembahagian satu pertiga kepada pihak isteri dan dua pertiga kepada pihak suami akan terpakai apabila si isteri tidak memberi sumbangan kewangan dan hanya memberi sumbangan dalam bentuk menemani suami dan menjaga rumahtangga dan keluarga.
    2. Pembahagian sama rata: Berlaku sekiranya isteri juga memberi sumbangan kewangan, atau harta itu telah didaftarkan dalam kedua-dua nama suami isteri, pada amnya pembahagian akan diberi sama rata di antara suami isteri.
    3. Pembahagian melebihi separuh (1/2)  kepada isteri: Isteri yang menunjukkan bahawa dia memberi lebih sumbangan daripada suami, misalnya dengan memberi sumbangan kewangan dan juga menjaga rumahtangga, patutlah diberi bahagian yang lebih daripada separuh harta sepencarian itu.

     

    KESIMPULAN

     

    15) Maka apa yang boleh saya simpulkan disini ialah saya percaya Puan Malika berhak untuk menuntut rumah tersebut sebagai harta sepencarian. Ini berdasarkan kepada sumbangan tidak langsung yang telah puan berikan sepanjang mendirikan rumah tangga meskipun bukan sumbangan dalam bentuk kewangan. Saya menasihati puan agar mendapatkan khidmat peguam syarie kes puan dapat berjalan dengan lancar memandangkan mereka lebih berpengalaman dalam mengendalikan kes-kes sebegini. Sekian.

     

    Disediakan oleh: Nur Syairah Yusop untuk Peguam Syarie Faiz Adnan & Associates

     

  • harta sepencarian

    HAK ISTERI DALAM HARTA SEPENCARIAN

    HARTA SEPENCARIAN – Bahawa saya dan bekas suami telah pun sah bercerai pada 15hb Januari 2016 yang lalu di Mahkamah Rendah Syariah Petaling Jaya, Selangor. Dalam tempoh perkahwinan, saya dan bekas suami telah memperolehi asset tersebut:

    i) Sebuah rumah jenis teres 2 tingkat yang beralamat di No 1, Jalan SS21/25, Damansara Utama, 56300 Petaling Jaya, Selangor Darul Ehsan. (dibeli atas nama bersama) – rumah kelamin sepanjang perkahwinan

    SOALAN:

    Selain hak penjagaan anak, yang menjadi permasalahan saya sekarang ialah bekas suami saya menyatakan bahawa saya langsung tidak ada hak ke atas harta-harta tersebut (harta sepencarian selepas bercerai) memandangkan saya adalah seorang suri rumah yang tidak mempunyai pendapatan, malah saya langsung tidak memberi apa-apa sumbangan kewangan ke atas kewujudan harta-harta tersebut. Saya hanya perlukan kepastian, adakah benar dakwaan bekas suami saya tersebut? saya juga memerlukan tempat tinggal untuk menjalani kehidupan seterusnya. Tambahan pula, bekas suami saya kini telah memberi amaran kepada saya supaya keluar dari rumah kelamin kami setelah tamat tempoh iddah saya. Saya buntu. sila pihak tuan/puan beri penjelasan dengan kadar segera.

    (Puan Mila dari Petaling Jaya)

     

    JAWAPAN:

    Terima kasih puan atas soalan yang diajukan.

    Untuk makluman puan, berdasarkan peruntukkan undang-undang harta sepencarian ini adalah harta yang diperolehi bersama ketika di dalam tempoh perkahwinan sama ada harta alih mahupun harta tak alih. Harta alih adalah seperti wang simpanan & kereta, manakala harta x alih pula seperti rumah & hartanah.

    Dalam mahkamah syariah, pembahagian harta sepencarian adalah ditentukan berdasarkan sumbangan pihak-pihak dalam pemerolehan harta-harta tersebut di mana bentuk sumbangan terbahagi kepada 2 iaitu sumbangan secara langsung dan sumbangan secara tidak langsung.

    Sumbangan secara langsung adalah sumbangan yang berbentuk kewangan,
    Sumbangan tidak langsung pula adalah berbentuk perhatian dalam rumahtangga seperti menjaga kebajikan keluarga, memelihara rumahtangga serta menjaga keperluan keluarga termasuk anak-anak.

    Dalam permasalahan puan ini, saya mendapati bahawa puan tidak pun memberi sumbangan dalam bentuk wang untuk memperolehi harta-harta tersebut, namun demikian puan adalah seorang suri rumah yang setiap masa berkorban menjaga keperluan rumahtangga, menjaga keharmonian rumahtangga. Pengorbanan puan ini dikategorikan sebagai sumbangan tidak langsung di mana dengan pengorbanan puan tersebut, puan telah membantu dan memberi sokongan dari belakang kepada suami supaya berjaya dalam kerjayanya serta dalam kehidupan hariannya agar terus berusaha mengharmonikan rumahtangga puan bersama.

    Merujuk kepada peruntukkan undang-undang di dalam seksyen 122 Enakmen Undang-undang Keluarga Islam (Negeri Selangor), seksyen tersebut memperuntukkan bahawa:

    “(1) Mahkamah adalah mempunyai kuasa apabila membenarkan lafaz talaq atau apabila membuat sesuatu perintah perceraian untuk memerintah supaya apa-apa aset yang diperolehi oleh pihak-pihak itu dalam masa perkahwinan dengan usaha bersama mereka dibahagi antara mereka atau supaya mana-mana aset yang diperolehi oleh pihak-pihak itu dalam masa perkahwinan dengan usaha bersama mereka dibahagi antara mereka atau supaya mana-mana aset itu dijual dan hasil jualan itu dibahagi antara pihak-pihak itu.”

    Manakala seksyen 122 (2) dan (4) Enakmen yang sama pula menjelaskan tentang sumbangan langsung dan sumbangan x langsung.

    Seksyen 122 (2) memperuntukkan bahawa: (sumbangan langsung)

    Pada menjalankan kuasa yang diberi oleh subseksyen (1), Mahkamah hendaklah mengambil perhatian tentang;
    a) Takat sumbangan-sumbangan yang telah dibuat oleh tiap-tiap satu pihak dalam bentuk wang, harta, atau kerja bagi memperolehi aset-aset itu;
    b) Apa-apa hutang terhutang oleh salah satu pihak yang telah dilakukan bagi manfaat bersama mereka;
    c) Keperluan-keperluan anak-anak yang belum dewasa dari perkahwinan itu, jika ada,

    Dan tertakluk kepada pertimbangan-pertimbangan itu, Mahkamah hendaklah membuat pembahagian yang sama banyak.

    Seksyen 122 (4) memperuntukkan bahawa: (sumbangan tidak langsung)

    Pada menjalankan kuasa yang diberi oleh subseksyen (3),Mahkamah hendaklah memberi perhatian kepada—
    (a) takat sumbangan yang telah dibuat oleh pihak yang tidak memperolehi aset itu, kepada kebajikan keluarga dengan memelihara rumahtangga atau menjaga keluarga;
    (b) keperluan anak-anak yang belum dewasa daripada perkahwinan itu, jika ada,

    dan, tertakluk kepada pertimbangan itu, Mahkamah boleh membahagikan aset itu atau hasil jualan itu mengikut apa-apa kadar yang difikirkannya munasabah, tetapi, walau bagaimanapun, pihak yang telah memperoleh aset itu dengan usahanya hendaklah menerima suatu kadar yang lebih besar.

    Dalam kes puan ini, kebiasaannya Mahkamah akan putuskan 2/3 kepada pihak yang memberi sumbangan langsung dan 1/3 kepada pihak yang memberi sumbangan tidak langsung.

    Oleh yang demikian itu, sy NASIHATKAN puan lantiklah Peguam Syarie supaya kes harta sepencarian ini boleh difailkan dengan teratur serta memenuhi kriteria Undang-undang dan Hukum Syarak.

    PENERANGAN TAMBAHAN (HARTA SEPENCARIAN)

    Dalam mempertimbangkan kes ini, Mahkamah akan mengambil kira beberapa perkara penting di dalam permohonan puan antaranya ialah:
    1. butiran peribadi pihak-pihak
    2. tarikh pernikahan
    3. butiran anak-anak
    4. tarikh & tempat berlaku perceraian
    5. butiran harta-harta yang diperolehi semasa dalam tempoh perkahwinan sehingga bercerai, tarikh diperolehi dll
    6. adakah terdapat harta yang diperolehi sebelum perkahwinan tetapi di majukan di dalam tempoh perkahwinan. Jika ada nyatakan butirannya, tarikh diperolehi dan apakah bentuk kemajuan yang dibuat ke atas harta tersebut.
    7. asset-asset perhiasan, gelang emas dll
    8. tempat tinggal utama di mana pihak-pihak hidup bersama semasa perkahwinan (rumah kelamin).
    9. Sama ada ada orang gaji atau pembantu rumah ada disediakan atau tidak
    10. Butir-butir harta yang diperolehi bagi setiap pasangan seperti tarikh perolehi harta dll
    11. Sejarah pekerjaan setiap pihak
    12. Sejarah kedudukan kewangan, sebelum dan semasa pernikahan
    13. Sumber-sumber yang menjadi harta-harta diperolehi
    14. Perkara yang berkaitan dengan amanah. Contohnya harta diamanahkan kepada anak-anak. Tanggungan pihak-pihak terlibat
    15. Kesihatan pihak-pihak terlibat. Ia ada kaitan dengan kemampuan memperolehi harta
    16. Harta yang diberi sebagai tanda kasih sayang
    17. Fakta mengenai ketenangan jiwa yang diberi oleh isteri kepada suami seperti menjaga anak-anak, dulu bekerja tetapi berhenti untuk menjaga anak-anak dll
    18. Berapakah jumlah tuntutan yang dipohon
    19. Cara tuntutan diselesaikan (sama ada dengan dijual, pindah milik, tukar milik dll).

    Sekian Wassalam..
    (Asma dari Faiz Adnan & Associates)

     

    Untuk sebarang pertanyaan, atau sekiranya anda ingin menetapkan temujanji dengan Peguam Syarie Faiz Adnan, anda boleh menghubungi kami menerusi telefon/email.